اشعار مرحوم ژولیده ی نیشابوری

ِبسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ

اَلْحَمْدُلِلَّهِ الَّذی عَلا فی تَوَحُّدِهِ وَدَنا فی تَفَرُّدِهِ وَجَلَّ فی سُلْطانِهِ وَعَظُمَ فی اَرْکانِهِ، وَاَحاطَ بِکُلِّ شَیْ ءٍ عِلْماً وَ هُوَ فی مَکانِهِ

وَ قَهَرَ جَمیعَ الْخَلْقِ بِقُدْرَتِهِ وَ بُرْهانِهِ، حَمیداً لَمْ یَزَلْ، مَحْموداً لایَزالُ (وَ مَجیداً لایَزولُ، وَمُبْدِئاً وَمُعیداً وَ کُلُّ أَمْرٍ إِلَیْهِ یَعُودُ). بارِئُ الْمَسْمُوکاتِ وَداحِی الْمَدْحُوّاتِ وَ جَبّارُالْأَرَضینَ وَالسّماواتِ، قُدُّوسٌ سُبُّوحٌ، رَبُّ الْمَلائکَهِ وَالرُّوحِ -

به فرموده خاتم الانبیاء

به وادی خم طبق امر خدا

شد آماده منبر ولی از جهاز

خلایق به گِردش، نبی بر فراز

به ابلاغ امر خدای کریم

محمد در آن اجتماع عظیم

چنان غنچه ای لعل لب باز کرد

سخن را بدین گونه آغاز کرد

ستایش سزاوار ذات خداست

که یکتا و تنها و هستی نماست

خدایی که بر ملک هستی ملوک

بود دولت سبط و سیر و سلوک

خدایی که هستی همه زان اوست

حیات و مماتش بر فرمان اوست

احاطه است او کران تا کران

که او چیره باشد به پیوندگان

بود رحمتش بر جهانی شمول

به خوان عطایش سعادت وصول

خدایی که در انتقام عذاب

به فردای محشر بود بی شتاب

بود مؤمنین را به کف اختیار

به خلق جهان است پروردگار

ستایش به هر حال او را سزاست

که او آفریینده ی ماسِواست

اَلْعاصِمُ لِلصّالِحینَ، وَالْمُوَفِّقُ لِلْمُفْلِحینَ، وَ مَوْلَی الْمُؤْمِنینَ وَرَبُّ الْعالَمینَ. الَّذِی اسْتَحَقَّ مِنْ کُلِّ مَنْ خَلَقَ أَنْ یَشْکُرَهُ وَیَحْمَدَهُ (عَلی کُلِّ حالٍ). أَحْمَدُهُ کَثیراً وَأَشْکُرُهُ دائماً عَلَی السَّرّاءِ والضَّرّاءِ وَالشِّدَّهِ وَالرَّخاءِ.

پس او را بود این نیایش زمن

سپاس فراوان ستایش زمن

هرآنچه که فرمان دهد آن کنم

اطاعت از او از دل و جان کنم

به خشنودیش برگ و بر می دهم

که در خط تسلیم سَر می دهم

چنان شایقم من به فرمانبری

که ترسان از اویم در داوری

که او کبریایی است هستی نشان

زمکرش نماند کسی در امان

که عدلش شامل بیش و کم

که برکس از او ره ندارد ستم

اگر سَرپیچم زِفرمانِ او

ننوشیده ام می به پیمانِ او

ندا آمد از سوی ربِ جلیل

که فرمود بر من چنین جَبرَئیل

به من گشت اعلامِ اَمری خطیر

که گویم شما را به خُمِّ غَدیر

نسازی اگر احیای فرمان

برینکردی تو تکمیل، پیغمبری

بگو آنچه گفتیم و از کس مترس

که پشت و پناهت خدا هست و بس

هم اکنون شما را کنم با خبر

که نخل رسالت شود باربَر

زِجبرئیل شد وحی بر من سه بار

که اجرا کنم امر پروردگار

به من امر شد تا که در این مکان

سفید و سیه را بگویم عَیان

به هر کس منم رهبر راستین

بود جای من را علی جانشین

خدا داده در دستِ او حکمِ تام

که باشد پس از من شما را امام

به من نسبتش هست ز امرِاِلَه

چو هارون و موسی در این جایگاه

که از بعد من نیست پیغمبری

که بر امت خود کند رهبری

که بعد از خدا و نبی بر شما

بُوَد او به حق رهبری ره گشا

خدا کرده این آیه نازل به من

که او می دهد دینِ کامل به من

علی بعد من بر شمایان ولی ست

که نور حق از قلبِ او منجلی است

هر آنکس که برپا بدارد نماز

ولی شما هست در امتیاز

وَلی شما با هزاران خضوع

ببخشد گدا را به حال رکوع

نگینی که بر ملک هستی سَر است

که زینت فرا بهر انگشتر است

مُسلَّم بُوَد این عمل بر شما

علی داد انگشترش بر گدا

گواهی دهم من به علم یقین

که بین شما از یسار و یمین

ص: 3

خدا دوست تر از علی نیست،

نیست شما را به جز او ولی نیست،

ملامت بود در جهان کارشان

دل من بود خون زِ آزارشان

یکی می زند سنگ بر سر مرا

بخواند یکی زود باور مرا

که اینها همه بهر من منجلی است

که پاداش خویشی من با علی است

تمایل بر او میل ذات خداست

پذیرش از او اصل جلب رضاست

خدایی که خوانده پیمبر مرا

علی را نموده برادر مرا

دوباره به من وحی شد از خدا

که ای عقلِ کُل، خاتمُ الانبیاء

به ابلاغ امر خدا کن شتاب

کز ابلاغ آن می شوی کامیاب

بر این راستا جای تأخیر نیست

که سر پیچی از آن زِتدبیر نیست

اگر امر ما را نسازی بیان

رسالت نکردی بی حق بی گمان

بگو آنچه گفتیم از بیش و کم

نگهدارت خالقِ ذوالنِّعَم

هم اکنون شما را پیام آورم

پیام آور از جانب داورم

که اصل رسالت تَوَلّای اوست

به خِیل مهاجر به انصار خویش

که آگه ضمیرند از نوش نیش

به صحرا بود هر که چادر نشین

عجم یا عرب از یسار و یمین

به آزرده و بَرده، خُرد و کِبار

به آب و به خاک و به باد و به نار

به زرد و به سرخ و سیاه و سفید

به آنچه خدا در جهان آفرید

اطاعت از او بر بدی غالب است

تَوَلّای او بر همه واجب است

در این آخرین اجتماع عظیم

به امر خداوند حی قدیم

بُوَد آخرین بار ای مرد و زن

که لب می گشایم به نقدِ سخن

به فرمان پروردگار مجید

همه گوش باشید و گردن نهید

بگویم شما را که داناستَم

به هرکس که من میر و مولاستَم

علی بعد من میر و مولای اوست

که تأئید هستی به امضای اوست

چو هستی بُوَد پای بستِ علی

امامت بُوَد نازِ شصتِ علی

امامت بُوَد عین پیغمبری

که بر نسل من می کند همسری

امامت گران هدیه ی پربهاست

که بر قلب هر شیعه فرمان رواست

دوامش بود تا صف رستخیز

به نزد خدا و پیمبر عزیز

لاحَلالَ إِلاّ ما أَحَلَّهُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَهُمْ، وَلاحَرامَ إِلاّ ما حَرَّمَهُ اللَّهُ (عَلَیْکُمْ) وَ رَسُولُهُ وَ هُمْ، وَاللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عَرَّفَنِی الْحَلالَ وَالْحَرامَ وَأَنَا أَفْضَیْتُ بِما عَلَّمَنی رَبِّی مِنْ کِتابِهِ وَحَلالِهِ وَ حَرامِهِ إِلَیْهِ .

هر آنچه خداوند عالی مقام

سپرده به من از حلال و حرام

همه در یدِ قدرتِ این علیست

که از نور او عالمی منجلیست

هم اکنون شما را بشارت دهم

بشارت به درکِ عبادت دهم

ص: 5

شمارید او را که او برتر است

علی بینِ خوبانِ عالم سَراَست

زِ دانش هر آنچه خدا داده ام

خدا داده را بَر علی داده ام

به پرهیزگاری علی اَقدَم است

که او در حریم خدا مَحرَم است

علی رهبر و سرپرست شماست

به حل مُهِّمات دستِ خداست

شما را کند او به حق رهبری

بود راستین حُجّت داوری

أَوَّلُ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ (لَمْ یَسْبِقْهُ إِلَی الْایمانِ بی أَحَدٌ)، وَ الَّذی فَدی رَسُولَ اللّهِ بِنَفْسِهِ، وَ الَّذی کانَ مَعَ رَسُولِ اللّهِ وَ لا أَحَدَ یَعْبُدُاللّهَ مَعَ رَسُولِهِ مِنَ الرِّجالِ غَیْرُهُ.

به ایمان نظیرش به عالم مجو

کسی گوی سبقت نبرده از او

علی آنکه خوابید جای رسول

که ایمن بماند زِ قوم جهول

علی اولین فاتح سرفراز

بُوَد هَمرَهِ من به گاهِ نماز

ابر مرد تاریخ کوشیدن است

که کارش خدا را پرستیدن است

علی در طاعت به گرمی بسفت

که در جای من شام هجرت بخفت

پذیرفت جان را فدایم کند

زچنگال دشمن رهایم کند

بزرگش شمارید زیرا خدا

پذیرفته او را کند پیشوا

بود او امام و رضایش به جاست

که جلب رضایش، رضای خداست

به عالم هرآنکس به او منکر است

اگر چه مسلمان بُوَد کافر است

نگردد به حق توبه ی او قبول

شفاعت از او گر نماید رسول

نیامرزد او را خدای کریم

دهد کیفرش با عذابی الیم

به همراه او باش و خائف مباش

علی را به عالم مخالف مباش

بسوزد در آتش به امر خدا

هر آنکس که باشد زِ خَطَّش جدا

وَمَنْ شَکَّ فی واحِدٍ مِنَ الْأَئمَّهِ فَقَدْ شَکَّ فِی الْکُلِّ مِنْهُمْ، وَالشَاکُّ فینا فِی النّارِ.

ص: 6

چو قدر علی را نسنجیده است

قبول رسالت نگردیده است

امامت پس از من از آنِ علیست

که نور امامان از او منجلیست

که رَدِّ علی رَدِّ آنان بُوَد

مرا در مثل این علی، جان بُوَد

زِ جبرئیل آمد مرا این پیام

که برتو فرستد خدایت سلام

هر آنکس بود با علی در ستیز

بُوَد خار، نزد خدای عزیز

مَعاشِرَالنّاسِ، إِنَّ عَلِیّاً وَالطَّیِّبینَ مِنْ وُلْدی (مِنْ صُلْبِهِ) هُمُ الثِّقْلُ الْأَصْغَرُ، وَالْقُرْآنُ الثِّقْلُ الْأَکْبَرُ، فَکُلُّ واحِدٍ مِنْهُما مُنْبِئٌ عَنْ صاحِبِهِ وَ مُوافِقٌ لَهُ، لَنْ یَفْتَرِقا حَتّی یَرِدا عَلَیَ الْحَوْضَ.

هر آنکس که هستم منش سرپرست

بود سرپرستش علی تا که هست

بود او وصی و برادر به من

به ارشاد امت برابر به من

که بر او ولایت خدا داده است

که او رهبری پاک و آزاده است

علی پاک و از خلق عالم سراست

که از نسل او یازده گوهر است

به وقت پرستش به وقت سپاس

خدا راز قرآن و عترت شناس

که قرآن و عترت از این اتصال

بود بین آنان جدایی محال

أَلا إِنَّهُ لا «أَمیرَالْمُؤْمِنینَ» غَیْرَ أَخی هذا، أَلا لا تَحِلُّ إِمْرَهُ الْمُؤْمِنینَ بَعْدی لاَِحَدٍ غَیْرِهِ.

خطابم بود بر شما مسلمین

امیری جز او نیست بر مؤمنین

امیری علی را به عالم سزاست

که این واژه خواندن به غیرش خطاست

سر از خط او در جهان بر ندار

که امرش بود امر پروردگار

چو این دُر نایاب احمد بسفت

سپس رو به امت همی کرد و گفت

چه کس از شما بر شما برتر است

به گفتند الله و پیغمبر است

چو دندان شکن یافت احمد جواب

چنین کرد با امت خود خطاب

برآنکس که او را منم سرپرست

علی سرپرستش بود تا که هست

دعا کرد و فرمود با کردگار

که ای در جهان صاحب اختیار

علی بعد من جانشین من است

وصی و برادر قرین من است

به هر کس که با او ستیزد ستیز

که او می دهد نیک از بد تَمییز

که او بنده خالص خالق است

به فرمانبری خدا شایق است

علی حافظ دین و قرآن بود

که عارف زمعیار ایمان بود

کسی که بحق ناز دارد علیست

ز بیراهت باز دارد علیست

همانا بحق او بود مقتدا

هدایتگران را بود پیشوا

اَللَّهُمَّ إِنَّکَ أَنْزَلْتَ الْآیَهَ فی عَلِیّ وَلِیِّکَ عِنْدَتَبْیینِ ذالِکَ وَنَصْبِکَ إِیّاهُ لِهذَا الْیَوْمِ: (الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتی وَ رَضیتُ لَکُمُ الْإِسْلامَ دیناً)، (وَ مَنْ یَبْتَغِ غَیْرَالْإِسْلامِ دیناً فَلَنْ یُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِی الْآخِرَهِ مِنَ الْخاسِرینَ) اَللَّهُمَّ إِنِّی أُشْهِدُکَ أَنِّی قَدْ بَلَّغْتُ

ولایت که کردی مرا واصلش

الهی تو خود کرده ای ام نازلش

که این آیه را لطف تو شامل است

که دین شما با علی کامل است

تو گفتی بگو در بر خاص و عام

که شد با علی نعمت ما تمام

چو شیرین ز پیغام ما کام شد

پسند خدا دین اسلام شد

که اسلام دین جهانی بود

که هم در عیان و نهانی بود

بدانید شکّی در این گفته نیست

ص: 8

جز اسلام دینی پذیرفته نیست

هرآنکس که سرپیچد از دین

من ز آداب و اعمال آئین من

عذابی مسلم بر او وافر است

به فردا ز دررنده و کافر است

کسی که به قرآن خدایش ستود

بدانید غیر از علی کس نبود

به وصفش خدا داده قدر و بها

برات بهشت از برای شما

بود هل اتی شاهد او سخن

که نازل به شأن علی شد نه من

شما را کنون بخت همسنگر است

که همچون منی پاک پیغمبر است

وصیم علی و علی مقتداست

امامان بعد از علی اوصیاست

مَعاشِرَ النّاسِ! إِنَّ إِبْلیسَ أَخْرَجَ آدَمَ مِنَ الْجَنَّهِ بِالْحَسَدِ، فَلا تَحْسُدُوهُ فَتَحْبِطَ أَعْمالُکُمْ وَتَزِلَّ أَقْدامُکُمْ، فَإِنَّ آدَمَ أُهْبِطَ إِلَی الْأَرضِ بِخَطیئَهٍ واحِدَهٍ، وَهُوَ صَفْوَهُاللَّهِ عَزَّوَجَلَّ، وَ کَیْفَ بِکُمْ وَ أَنْتُمْ أَنْتُمْ وَ مِنْکُمْ أَعْداءُاللَّهِ، أَلا وَ إِنَّهُ لایُبْغِضُ عَلِیّاً إِلاّشَقِیٌّ، وَ لا یُوالی عَلِیّاً إِلاَّ تَقِیٌّ، وَ لایُؤْمِنُ بِهِ إِلاّ مُؤْمِنٌ مُخْلِصٌ وَ فی عَلِیٍ - وَاللَّهِ - نَزَلَتْ سُورَهُ الْعَصْر: (بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمانِ الرَّحیمِ، وَالْعَصْرِ إِنَّ الْإِنْسانَ لَفی خُسْرٍ) (إِلاّ عَلیّاً الّذی آمَنَ وَ رَضِیَ بِالْحَقِّ وَالصَّبْرِ). مَعاشِرَالنّاسِ! قَدِ اسْتَشْهَدْتُ اللَّهَ وَ بَلَّغْتُکُمْ رِسالَتی وَ ما عَلَی الرَّسُولِ إِلاَّ الْبَلاغُ الْمُبینُ

مَعاشِرَالنّاسِ! (إتَّقُوااللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ وَ لاتَموتُنَّ إِلاّ وَأَنْتُمْ مُسْلِمُون).

مورزید رشکی به حق حبیب

که شیطان بود مسیر فریب

که در گوش آدم سخنها بخواند

که او را زگلزار جنت براند

که ورزیدن رشک طغیان کند

که پا را به کردار لغزان کند

که مانند آدم به امر حبیب

سقوط از فرازت بود بر نشیب

شمایان شمائید واین آشناست

که خصم خدا در میان شماست

بگویم به هرکس که باشد عزیز

کند با علی بی سعادت ستیز

نخواهد علی را کس سرپرست

که این کار ناید زهر بت پرست

علی سرپرست است و غمخوار

و یار به پرهیزکار و به هر رستگار

ص: 10

هرآنکس که بی نقص و آلایش است

به زیر لوایش در آسایش است

به حق خدای جهان آفرین

که والعصر قرآن به خلق زمین

که پیدا به ما این عبارت بود

بشر بی علی در خسارت بود

به جز صالحان ولایت مرام

نخوانند او را پس از من امام

همه در زیانند غیر از علی

به بیراهه رانند غیر از علی

گواهم بود ذات نادیده ام

که پیغام او را رسانیده ام

که کار رسولان به پوشیدن است

پیام خدا را رسانیدن است

به تقوا بکوشید در بندگی

که بر تو ببخشد برازندگی

کنون بر شمایم رسول خدا

شد شهره بر خاتم الانبیاء

رسولان پیشین حق بر حق اند

همه تابع قادر مطلقند

مبادا پس از من عقب گردتان

شود باعث بدترین دردتان

زاسلامتان از شما مرد و زن

مبادا گذارید منت به من

که یک منّتی جهان خار

تا نکند جمله اعمالتان را تباه

مَعاشِرَالنّاسِ! لاتَمُنُّوا عَلَیَّ بِإِسْلامِکُمْ، بَلْ لاتَمُنُّوا عَلَی اللَّهِ فَیُحْبِطَ عَمَلَکُمْ وَ یَسْخَطَ عَلَیْکُمْ وَ یَبْتَلِیَکُمْ بِشُواظٍ مِنْ نارٍ وَ نُحاسٍ، إِنَّ رَبَّکُمْ لَبِاالْمِرْصاد. مَعاشِرَالنّاسِ! إِنَّهُ سَیَکُونُ مِنْ بَعْدی أَئمَّهٌ یَدْعُونَ إِلَی النّارِ وَ یَوْمَ الْقِیامَهِ لایُنْصَرونَ

هرآنکس شود منتش بارور

شود آتش دوزخش شعله ور

بگویم شما را به علم یقین

هماره خدایت بود در کمین

دهم آگهی بر شما بعد من

بود پیشوایانتان در زمن

که سازند از راه بیراهتان

به تزویر و نیرنگ گمراهتان

که این قوم جانی ترین دشمن است

که بیزار زآنان خدا و من است

که آنان به همراه هم پایشان

به فردا به دوزخ بود جایشان

که هستند جزء صحاب صحیف

که تنها کسی نیست آن را حریف

کنون بر صحیفه بباید نظر

که اعمال ما را شما رد ثمر

به شاهی مبدل به وقت درود

شود این امامت به زودی زود

که خشم الهی به غارتگران

سپس باز نفرین بر غاصبان

که بر منکرین ولایت مدام

جهنم بود آتشش مستدام

که بر انس و جن روز محشر سزاست

که بر حق علی و علی با خداست

إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَمَرَنی وَ نَهانی، وَقَدْ أَمَرْتُ عَلِیّاً وَنَهَیْتُهُ (بِأَمْرِهِ). فَعِلْمُ الْأَمْرِ وَ النَّهُیِ لَدَیْهِ، فَاسْمَعُوا لاَِمْرِهِ تَسْلَمُوا وَ أَطیعُوهُ تَهْتَدُوا وَ انْتَهُوا لِنَهْیِهِ تَرشُدُوا، (وَصیرُوا إِلی مُرادِهِ) وَ لا تَتَفَرَّقْ بِکُمُ السُّبُلُ عَنْ سَبیلِهِ.

ص: 12

پس از من به فرمان رب جلی

بود این مهم دست مولا علی

به فرمان او جمله گردن نهید

که او هست بر حق مراد مرید

اطاعت از او برشما در شمار

بود بازدارنده از کید نار

پیچید سر را زفرمان او

که کافر بود روی گردان او

هرآنکس بر اهدافش آرد پناه

به گمراهیش ره نپوید گناه

به فرمان ذات خدای حکیم

صراط علی هست خود مستقیم

که راه من از بعد من راه اوست

امامان پس از او دل آگاه اوست

بود یازده تن به صد احتشام

پس از این علی پیشوا و امام

پس از حمد بی حد رسول امین

علی را نشان داد بر مسلمین

بگفتا که سر نزد حق سوده ام

چنانچه خدا خواست آن بوده ام

به شأن امامان بود بعد من

همی امر و نهی خدای زمن

که آنان همه اولیای درند

به بود و نبود شما رهبرند

خدا گفته در وصف ایمانیان

که هستند ایمن به حصن امان

کسانی میان شمایند

سرندکه آیات حق را گل باورند

که آنان خدا را نکو بنده اند

به ایثار و رحمت برازنده اند

هرآنکس علی را محب دل است

عیارش به نزد خداوند کامل است

بود چونکه پاکیزه او را سرشت

قدم می گذارد به باغ بهشت

به توصیفشان هست سنگ محک

سلام فرشته درود ملک

درآیید اینک به باغ بهشت

مپیچید سر از خط سرنوشت

که این نازشست خدا و نبی است

که باغ جنان از محب علیست

گرامیست پاداش پروردگار

که بر حق بود صاحب ذوالفقار

در آتش بود بی گمان منزلش

بود هر که بغض علی در دلش

زبانه کشد آتش از بهرشان

که آتش کند ناله از قهرشان

اگر امتی را در آتش برند

که او را به اعمال کیفر دهند

ه نفرین برآید زدل آه شان

به آنان که کردند گمراهشان

شما سفره ی قهر حق چیده اید

زخشم الهی نترسیده اید

بسوزید آن سان که دل سوختید

سخن برخلاف حق آموختید

جهان را نماید پر عدل و داد

جهان را ز عدلش مسخر کند

که بیدادگر خاک بر سر کند

کند پاک و پاکیزه روی زمین

به نابودی جمله ی مشرکین

که پیمانه ها او بگیرد بکف

ز صهبای هستی ز دریای ژرف

به هر کس به معیار انجام کار

دهد مزد و پاداش در روزگار

زسوی خدا برگزیده است او

به عین الیقین هم رسیده است او

کلام متینَش کلام خداست

ز آیات آنچه نشانه به جاست

ولی خدا هست بر مؤمنین

به کار خلایق علی داورست

که در داوری از خلایق سراست

در باب قدر علی سفته ام

که آنچه خدا گفته من گفته ام

علی هست رهواره رهتان

کند از بد و خوب آگاهتان

کنون وقت آن شد که همت کنید

علی را شنا سیده بیعت کنید

بود بر شما او پس از من امام

که سرپیچی از امر او شد حرام

که بالاترین دست، دست خداس

تولی راه او را علی رهنماست

دل و جانتان می شود منجلی

ببندید پیمان اگر با علی

که پیمان او را خدا طالب است

که بر هر پلیدی علی غالب است

هرآنکس به عالم شود یار او

خدا می شود یار و غمخوار او

که امر به معروف و منکر از اوست

علی ساقی و نص کوثر از اوست

نو را هیچ کاری نگردد درست

بدون امامان ز روز نخست

امامان همه نسل پاک علیست

که قرآن به تعبیرشان منجلیست

چو اقرار زآنان پیمبر گرفت

زتو نخل اسلام ما برگرفت

به غیر از گروهی که جانی شدند

همه پیرو راه ثانی شدند

مَعاشِرَالنّاسِ! ماتَقُولونَ؟ فَإِنَّ اللَّهَ یَعْلَمُ کُلَّ صَوْتٍ وَ خافِیَهَ کُلِّ نَفْسٍ، (فَمَنِ اهْتَدی فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما یَضِلُّ عَلَیْها) وَ مَنْ بایَعَ فَإِنَّما یُبایِعُ اللَّهَ، (یَدُاللَّهِ فَوْقَ أَیْدیهِمْ)

سپس لعل لب را نبی باز کرد

چنین آخر خطبه آغاز کرد

شما امت خاتم الانبیاء

چه گویید در پیشگاه خدا

خدای که ناخوانده را خوانده است

به کنه صفاتش خرد مانده است

هرآنکس که فرمانش اجرا کند

به خیرش در لطف حق واکند

مرو بی علی راه، گمراهی است

که راه علی، راه آگاهی است

علی را بیعت بسی محتواست

زهی بیعتش بیعت با خداست

علی دست حق است در آستین

که دست خدا هست بالاترین

بدین سان علی گشت بر ما امام

نبی کرد بر خلق حجت تمام

به آنان که بردند فرمان او

دعا کرد پیغمبر راستگو

طلب کرد آمرزش این و آن

ز خلّاق یکتا و هستی نشان پایان

بود حمد مخصوص ذاتی چنین

همش در توحّد کمال علّو

جلیل است در عزت و شأن خویش

به اشیا محیط است و در عین حال

سر عجز دارند خلقان فرو

بزرگی که او را فنا و زوال

بپا آسمانها بفرمان اوست

هم او هست قدّوس و سبّوح نیز

بود فضل و اکرام او متصّل

هر آنکس که با اوست نزدیکتر

ببیند همه دیده ها را عیان

کریم است بر هر کس آن بی نظیر

بمنّت رهین جمله از نعمتش

که او راست اوصاف ذاتی قرین

همش در تفرد کمال دنو

بزرگ است ذاتش در ارکان خویش

بود در مکان خود آن بی مثال

بَرِ قُدرت و پیش برهان او

نبوده است و باشد هم او را محال

زمین در فضا، گوی چوگان اوست

مَلَک هست مخلوق وی روح نیز

بر آنانکه بینندش از چشم دل

زلطفش بود بیشتر بهره ور

ولی خود زِ هر دیده باشد نهان

حلیم است بر بندگان دیرگیر

گرفته فرا هر چه را رحمتش

بر او نیست پوشیده هر مختفی

بر اشیا تمام آن سمیع بصیر

نباشد چو او شی و اشیا همه

جز آن دائمِ قائمِ دادگر

عزیزاست و عزت سزاوار اوست

اجلّ است ما را زدرک بصر

لطیف و خبیر است و زاوصاف آن

بجز با صفاتی که خود را ستودسزای گنه کار ندهد تمام

بود مطّلع بر ضمائر همه

نگردد بر او مشتبه هر خفی

محیط است و غالب قویّ و قدیر

نبوده وَزوگشته پیدا همه

جهان را نباشد خدایِ دگر

حکیم است شایسته هر کار اوست

بصیراست ما را بدید و نظر

کسی نیست آگه نهان و عیان

نیارد کسی وصف ذاتش نمود

پر از قدس آن قادر غیب دان

ابد را گرفته است نورش فرو

مشاور نخواهد ندارد مُشیر

تفاوت مراورا به تدبیر نیست

نبودش مثالی که سازد چنان

در ایجاد خود یاری از کس نخواست

نه درصنعت خویش بد حیله جو

بنای وجود این چنین راست کرد

که صنعش حکیمانه است و نِکو

بود هم بدو بازگشت اُمور

چنان کش تواضع کند ماسوی

قرین خضوع و رهین خشوع

گهی روز بر شب زصنع قدیم

بود همچنین روز جویای شب

وزوگشته هر دیو بدخوی پست

مر او را رسد در خدایی زیان

نه همتائی او را قرین اوفتاد

بزرگ است و بر خلق پروردگار

هم آن را که او خواست مجری شود

بمیراند و باز اِحیا کند

هم از او رسد خنده هم زو بکا

وزو قبض و بسط عطا برقرار

بحمدش تروخشک گویا همه

بهر چیز ذاتش توانا بود

که بخشد همی بندگان را گناه

زلطف عمیمش جهان کامیاب

بجن و به اِنس است پروردگار

نه زالحاح کس باشد او را نفور

بود حافظ و یار اهل قبول

بمولائیش اهل عالم عبید

گذارد سپاس و کند حمد آن

چه هنگام سختی چه روز طرب

به آیات و احکام او موقفم

همش بر ملائک همش بر رسل

مطیعم بفرموده آن مُطاع

که باشد پسندیده نزد خدای

که تسلیم امر و قضای وِیم

ز خوف عقابش در اندیشه ام

وگر آنچه دانی نگوئی تمام

نگهدار دل را زبیم و هراس

نباشد کسی ایمن اندر جهان

که او را عادلست و عطوف و رئوف

گواهم که او هست پروردگار

که بر خود ندارم بلایش روا

کسش دفع نتواند اندر زمن

مرآن چاره جو را نباشد بدل

مکلّف به ابلاغ وحیی چنین

رسالت نیاورده باشم بجا

نگهدارم از کید دشمن بود

کنون من از آن وحی رانم سخن

که او هست بخشنده و مهربان

زما آنچه دانی بحق علی

نبُردستی از ما بخلقان پیام

که حقّت نگهدارد از شرّ ناس

که سازم قیام اندرین سرزمین

که پور ابوطالب آن نامور

وصی باشد و یار و یاور مرا

هم او امتم را امام زمن

که هارون زموسی علیه السلام

ولی راست بعد از نبی سروری

ولی شما اوست بی اشتباه

بدان امر راجع بود در کتاب

از آنها کسانی به عصیان تنند

نهندش اُذُن نام یعنی که او

بگو این اُذُن راست خوبی قرین

بخواهم اگر نام ایشان برم

بخواهم دهم جمله را گر نشان

اگر پرده خواهم ز مطلب گشود

ولی دائماً من بیزدان قسم

خود اینها نسازد خدا را رضا

دگر باره آن مستلزم بیکران

که بودیم همراز با بوالحسن

باو من مصاحب خفی و جلی

همی رفتشان اینکه هستم چنان

پس این آیه نازل شد از ذوالجلال

رسول خدا را اذیت کنند

علی را دهد گوش بر گفتگو

که ایمان بحق دارد و مومنین

همه نامها بر زبان آورم

به یک یک اشارت کنم بیگمان

توانم به آنها دلالت نمود

بدیشان نمودم سلوک از کرم

مگر گویم آن وحی را برملا

بدین آیه از لعل شد در فشان

زخلق جهان از عجم و از عرب

صغیر و کبیر سفید و سیاه

علی هست حکمش بامضا قرین

هر آنکس که او را مخالف شود

باوهر که تابع شود بی سخن

کند هر که تصدیق او را خدا

هم از آنکه تصدیق وی بشنود

ترا آنچه نازل شد از کردگار

عمل کن بدستور بی کم و کاست

نکردستی امر رسالت ادا

تو حکم خدا را بمردم رسان

ولیّ و امام اوست زامر خدا

نباید بپیچند سَر زِ امر او

بر آنها به نیکوئی اندرجهان

هم آنکس که در شهر باشد مکین

چه مملوک و چه خواجه ذو حسب

دگر هر موحد بذات اِلآه

بود نافذ الامر در امر دین

زحق مورد خشم و لعنت بود

فرو گیردش رحمت ذوالمنن

نماید از او عفو جرم و خطا

بصدق دل او را مصدّق شود

حلالی نباشد بجز آن حلال

حرامی نباشد بجز آن حرام

خدا هر حلال و حرامی بمن

بمن هر چه آموخت حق از کتاب

بود بهر من محضر آخرین

شوید از خداوند فرمان پذیر

ولی و اِلآه است و پروردگار

پس از او ولی مر شما را علی است

که معبود و پروردگار شماست

بود در نژاد من از نسل او

که باشد رضای خدا و رسول

که ما را حلال آمد از ذوالجلال

که از حق حرام است بر خاص و عام

نشان داد و من نیز بر بوالحسن

بیاموختم جمله بر بو تراب

شمرده است در من بمحض عطا

بقلب علی جمله دادم شمار

که آن هست در این امام مبین

بیاسین زدانائیش وصف کرد

مجوئید دوری زدرگاه او

هدایت بیابید از رای وی

کند هر عمل هست بر طبق حق

هم از آن کند نهی بیگاه و گاه

که او راست حکم خدا در نظر

نموده است دین خدا و رسول

نموده است جان بر پیمبر فدا

که با او دگر کس زمردان نبود

که دایم دچار است آن تیره بخت

بدو نگروید و در آتش روید

بفرمان یزدان شود شعله ور

که از قوم کافر برآرد دمار

رسل مژده دادند خود بر امم

منم حجت حق بارض و سما

بما آفرینش بود برقرار

بدین قول هر کس زند طعن و دق

تدبر کنید و تأمّل در آن

بدارید بر محکماتش نظر

بدان کس نباید که تابع شود

نباشد چنین رتبه در دسترس

زامرو زنهی و ز تفسیر آن

که بینید او را چه دشمن چه دوست

به پیش نظرها نمودم بلند

نمودم از او ظاهر این امتیاز

بود نیز این قول ربّ قدیر

روا نیست این رتبه بر هیچ کس

علی هست مولای او همچو من

بود هم وصی، هم برادر مرا

که آورد آن را بمن جبرئیل

وزاولاد من نیز پاکان چند

دو ثقلند لیک اکبر و اصغرند

مخالف نباشند با یک دگر

لب کوثر آیند تا نزد من

نموده است روشن باهل یقین

امام زمان خاتم هشت و چار

کتابش بتحقیق قرآن بود

نگردند این هر دو از هم جدا

منافیست با این حدیث و خبر

بود غیر ومهدی موعود نیست

باحکام او حکمران مو بمو

ادا کردم از جزء و کل بر شما

نمودم بوفق بلاغت بیان

رساندم شما را یکایک بگوش

نمودم بفهم شما وانمود

شنیدید در نصب حیدر زمن

که باشد علی مومنان را امیر

پس از من علی راست شایان و بس

کند نهی هر بنده را از گناه

زند قوم پیمان شکن را به تیغ

هم آنانکه از دین برون میروند

مبدّل نمیگردد از من سخن

برآوردش آن سید حق پرست

قرین گشت با زانوی مصطفی

وصی و برادر بود بهر من

مفسر بود بر کتاب مبین

مطیع خداوند عزّ و جلّ

مطیعان او را بود دوستدار

بود جانشین رسول اِلآه

کُشد هرستمکار را بی دریغ

قتیل وی از حکم حق میشوند

که قول اِلآه است گفتار من

قبول خدا گشت آئینتان

پس آنکس که نشناسد او را امام

ز ولد من و صلب او طیبین

ُتواَش دوستدار و به او با ش یار

تُواَش باش خصم ای خدای غنی

بلعن خود او را گرفتار کن

که ناحق شود منکر حقّ او

توام این بشارت فرستاده ای

تو را آنکه هست از شرافت ولی

تو دیدی بیان من ونصب او

تو کامل نمودی ز روی و داد

تو نعمت نمودی بخلقت تمام

رضا گشتی از دین اسلامشان

نمودی برای قبول انتخاب

گزیند جز اسلام از بهر خویش

بود در قیامت وی از خاسرین

که راندم به ابلاغ وَحیت سخن

علی گشت چون بر شما پیشوا

شد اکمل به یمنِ علی دینتان

هم او را که بر اوست قائم مقام

که هادی بخلقند تا یوم دین

نشد آیتی نازل اندر رضا

نیامد زحق مومنین را خِطاب

نشد آیه در مدح نازل که آن

نه حق داده جز بهر آن مقتدا

نه این سوره جزا و کسی را به شأن

علی مردم از روی صدق و صفا

شود بر خداوند عزّ وجلّ

بود دائماً جای در نارشان

میفتد بدانها زرحمت نظر

بِمَن یاریش از شما بیشتر

بِمَن خود سزاوارتر از شما

بِمَن از شما اقرب آن پاک جان

فزون عزتش پیش من از شما است

وزاوراضیم چون خداوند، مَن

مگر اینکه بُد در حق مرتضی

که اول مخاطب نشد بو تراب

ندادی شئون علی را نشان

گواهی بفردوس در هل أتی

نه جز مدح او مدح کس اندرآن

بود یارو یاور بدین خدا

چون از یک گنه او ببرد این ملال

بسی از شما جنس اهریمنند

الانیست خصم علی جز شقی

نیارد در آفاق بی گفتگو

بفرمان من با مخالف جدال

هم او هادی و مهدی از ربّ دین

بود بهتر از جمله انبیاء

میان من و این وصی فرق نیست

همه بهتر از اوصیاء سلف

خود از صلب آنهاست از جزء و کلّ

کز ایشان چو آئینه دین منجلی است

زباغ جنان بوالبشر را برون

که بینید از آن رشک مندی گزند

بلغزد قدم بد شود حالتان

بسوی زمین آمد از یک گناه

چنینش سزای گنه در رسید

شما چون شمائید چونست حال

بیزدان زاهریمنی دشمنند

ندارد ولایش بجز متّقی

بجز مومن خالص ایمان باو

بگفتا پس ای قوم حق را گواه

رساندم شما را فروع و اصول

الا ای گروه از صِغار و کِبار

جز اسلام بر مذهبی نگروید

بیارید ایقوم ایمان بجان

هم آرید ایمان بشخص رسول

از آن پیش کز قهر از هر کسی

بگردند آنها بسوی قفا

ز حق مردم آن نور در من بتافت

پس آن را بود نسل وی مستقر

امامی که حق خداوند و ما

علیراست والعصر نازل به شأن

که او هست بر مومنین مهربان

الی آخر آن را قرائت نمود

گرفتم به تبلیغ امر اِلآه

جز این هم نباشد برای رسول

خدا ترس باشید و پرهیزکار

نه با دین دیگر زدنیا روید

بذات خداوندگار جهان

هم آن نورکان یافت با وی نزول

شود محو و ناچیز روها بسی

بود این چنین منکران را سزا

پس آنگه علی از من آن نور یافت

الی القائم المهدی المنتظر

بگیرد زاعدا بامر خدا

پس آنکس که گرداند رو در قفا

بزودی خداوند عزوجل

بدانید مردم علی بی قصور

پس از وی زِ ولد من و صلب او

زاسلامتان گر که مرد رهید

که گردید از این خیال غلط

شما را عذابش نماید هلاک

بداد از کرم حجت خود قرار

باهل تخلف دگر خائنین

که دارند جا در تمام جهان

کنم باز آگاهتان این چنین

چو پیش از من و بعثت انبیاء

شَوم کشته یا در صف کارزار

شود منقلب حال و آدابتان

ازآن نیست هرگز زیان برخدا

دهد شاکرین را جزای عمل

بود هم صبور و بود هم شکور

بدین وصف با شند و این طبع و خو

بیزدان مباید که منت نهید

خداوند را مستحق سخط

بود در کمین گاه آن ذات پاک

پس از من بزودی بدعوت تنند

ندارند در عرصه حشر یار

من و کردگاریم از آنها بَری

چه انصار آنها، چه اتباعشان

به بیغوله پست اندر جحیم

که آن جای اهل تکبر شود

که گشتند با هم صحیفه نگار

نمائید در نامه خود نظر

ازآن سرور آمد بزودی عیان

ببردند اُمّت بهمراه خویش

که بودند نائل بنور یقین

چنین حکم محکم که بود از الآه

به هر حاضر و غائب از اهل دین

کند ظالمانرا چنین حق عقاب

هم آنانکه یابند زین پس وجود

و یا خود بصلب و رحم اندرند

که حاضر بغائب رساند خبر

شود تا بپا عرصه رستخیز

شود مملکت در میان شما

پذیرد خلل آن زمان شرع و دین

کند خشم و لعنت خدای جهان

پدید آید ای انس و جن ابتلا

بسی شعله ازآتش پر شرار

که دفعش نباشد زکس ساخته

نماید بهر حالتان، امتحان

که یابد ز ناپاک پاک، امتیاز

شما را نکرده است دانا به غیب

نبوده است یک قریه کش کردگار

مگر در مکافات تکذیب آن

ندارد هرآن قریه از ظلم باک

که فرموده خود ذکر آن در کتاب

مرا راه حق است حیدر زپی

هدایت نمایند آنان بحق

که آگاه بر هر خفی و جلی است

مواعید خود را نماید وفا

نمودند ره گم ز پیشینیان

جهان را کند ز آخرین نیز پاک

مرا کرد امر و مرا کرد نهی

همان امر و نهی که از ذوالمن است

بیارید پس امر و نهیش بجای

پذیرید نهیش زهر ناروا

بپوئید از وی طریق مراد

شما را از این راه سالم بِدَر

زِمن پیروی فرض بهر شماست

پس از او نژاد من از صلب وی

عدالت گذارند اندر فِرَق

بفرمود پس با ندای جلی

شد از سوره فاتحه دُرفشان

مراین سوره نازل نمود از سما

هم اولاد او را چو او شامل است

بمن دارد و آل من اختصاص

که از خوف و حزنند ایمن تمام

بر احزاب غالب بود سربسر

که اهل شقاقند اندر جهان

شیاطین رسد وحی بر جانشان

کز آنها نخیزد بجز اختلاف

کسانیکه حق داده زآنها نشان

چنین ذکر فرموده اندر کتاب

بحشر و خداوند صاحب یقین

که هستند خصم خدا و رسول

فروخواند آن لحظه بر مسلمین

بحق محبان آل علی

الی آخر آن شاه گردون جناب

دگرباره فرمود زِ اعدایشان

شُدَستند موصوف وصف اِلآه

نپوشند بر آن لباس ستم

بگیرند راه هدایت به پیش

همان مرد مانند کاندرجزا

بود با ملایک ملاقاتشان

بپاکی درآیید در این مقام

مصون از زوال و مُعاف از فنا

همان ناجیانند کاندر جَنان

کز آنها خبرداده حق در کتاب

همان ها لکانند کاندر جزا

که بدخواه را بدرسد ناگزیر

همان منکرانند و اِستمگران

کنند استماع شهیق از جحیم

زَفیرش دل و جان برآرد زجا

بلعن هم از غیظ قائل شوند

بیان کرد این آیه را از کتاب

بقرآن چنین داده یزدان نشان

زحق در خور لطف و آمرزشند

بدانید مردم جحیم و جنان

کسی دشمن ماست کورا خدا

بود دوست ما را کسی کش و دُوُ

بدانید مردم برای شما

منم مردم از حق، نبی و بشیر

بدانید ختم امامان پاک

بدانید او هست غالب به دین

بدانید او فاتح قلعه هاست

در اُفتند اَعدا در آن فوج فوج

شما را کس آیا نداده است بیم

بیان کرد آندم رسول خدا

زِ مرجان بدین آیه شد دُرفشان

ز پروردگارند ترسان به غَیب

به اَجر کبیر الهی خوشند

بسی فرقها دارد اندرمیان

مذمت فرستاد و لعنت سزا

محب است و مداح زانعام وجود

منم بیم آور علی رهنما

علی هست بر من وصی و ظهیر

بود مهدی قائم آنجان پاک

کِشد در جهان کیفر از ظالمین

از او منهدم ظلم را هر بناست

بدانید بنموده پروردگار

بدانید هست از صمیر بسیط

بدانید آن رهنمای بشر

کند در جهان آن امام همام

بدانید آن ذو رشاد رَشید

بدانید بر اوست تفویض امر

بدانید بگذشتگان خبیر

بدانید آن شاه در روزگار

نباشد دگر بعد از او حجتی

نه حقی مگر اینکه با او بود

بود قاتل مشرکین بی دریغ

بخونخواهی اولیاءِ عِظام

مُروّج به احکام آیین بود

همی آب گیرد ز دریاف ژرف

که در فضل و جهلند هر یک چسان

وِرا انتخاب و وِرا اختیار

بهر علم هم وارث و هم محیط

دهد از خداوندگارش خبر

به بیداری امر ایمان قیام

بود در امور استوار و سدید

برون کار از دست زید است و عمرو

شدند از وجود شریفش بشیر

بود حجت باقی کردگار

جز اونیست کس را چنین رَتبتی

نه نوری مگر اینکه زان رو بود

من ای مردم احکام پروردگار

مرا بود هر امر و نهیی زدین

هم از بعد من این علی بر شما

شما را چو این خطبه اتمام یافت

بیارید رسم تحیّت بجا

پس آنگه پی بیعت آن امام

بدانید من بیعتم با خداست

من از جانب حق در این امر عام

پس آن کس که این عهد را بشکند

الی آخر آن شاه ملک ادب

دگر باره فرمود از کردگار

نه منصور میگردد او را عدو

جز او را در زمین نیست فرمانروا

امین است حق را بسرّ و علن

نمودم برای شما آشکار

بفهم شما کردم آن را قرین

بفهماند آن را که باشد روا

بهمدستی من بباید شتافت

ز منصوب گردیدن مرتضی

نمائید آماده خود را تمام

علی بیعتش با من از ابتداست

کنم اخذ بیعت ز امت تمام

بنفس خود البته استم کند

بدین آیه شِکَّر فشان شد ز لب

بود حجّ و عمره در آیین شعار

در آن اهل بیتی نکرده ورود

هم از آن تخلف نورزیده اند

درآن هیچ مومن توقف نکرد

مگر آنکه بخشید تا آنزمان

چو از حج بانجام فرمان رسید

بدانید مردم ز روی یقین

در این ره نمایند چون صرفِ مال

نه ضایع کند اجر آنان خدای

بکوشید در حج بیت ای گروه

هم انفاق اندر ره دین کنید

مگردید دور از مشاهد مگر

شما را شود عفو حق مقترن

بدارید بر پای مردم صلات

وراز عمره گوی سعادت بَرد

ز لعل لب افشاند دُرّ ثمین

بیابید در کعبه فتح و فرج

که ننموده حق بی نیازش زجود

مگر اینکه محتاج گردیده اند

بانجام دستور یزدان فرد

گناهان او را خدای جهان

پس اعمالش اینجا بپایان رسید

که یزدان به حجاج باشد معین

دهدشان عوض حضرت ذوالجلال

که آرند اعمال نیکو بجای

به بخشید دین را کمال و شکوه

از اینراه ترویج آیین کنید

زمانی که از توبه گیرید اثر

گناهانتان را کند ریشه کن

نباشید از مانعین زکات

پس احکام حق را مبیّن علی است

دگر آنکه حق آفرید ازمنش

دگر آنکه بدهد شما را خبر

بدانید باشد حلال و حرام

چو یک شناساندن این و آن

به اخذِ حلال و به رّدِ حرام

مرا کرده مأمور پس بر شما

پذیرید از من به حُسن قبول

هم از بعد او پیشوایان چند

بامر خداوند عزّ و جلّ

زکوتاهی آن شد فراموشتان

ز حق بعد من او شما را ولیست

بود روح من در مبارک تنش

چو پرسید از مُعلَن و مُستَتَر

از آن پیش کانرا شمارم تمام

برونست از حدّ شرح و بیان

شما را کنم امر دریک مقام

پی بیعت و صفقت اینک خدا

عَنِ اللهِ ما فی عَلّیٍ اَقولُ

که از صلب او وز نژاد منند

الا پس بدارید برپا نماز

زاموال، حق مساکین دهید

ز امربمعروف در انتباه

هم از نهی منکر مدارید دست

خود امر بمعروفتان را کمال

هم ابلاغ فرمان و گفتار من

همش امر کردن با خذو قبول

مراین امرهست از خداوند و من

که تا حشر دوران او دائم است

بحق میکند حکم، آن بی قرین

دلالت نمودم سوی هر حلال

فرو خواندم آیات نهی از خدا

ز تبدیل بر آن پسندیده ام

بخاطر بیان مرا بسپرید

نه تبدیل و تغییر بر آن دهید

به تجدید مطلب برانم سخن

تقرب بجویید با بی نیاز

زکوتش بدستور آئین دهید

نورزید غفلت به بیگاه و گاه

زسستی میارید بر دین شکست

نیوشیدن از من بود این مقال

بدانکو نباشد در این انجمن

همش نهی کردن زردّ و نکوُل

بهرشیخ و شاب و بهر مردو زن

بگفتم من البته هرگز شما

ولی تا بقرآن و عترت زجان

پی ایمنی مردم اندر معاد

حذر زان تزلزل نمائید و بیم

بخاطر بیارید مرگ و حساب

هم از اینکه باشد حساب کسان

هم از اینکه هر کس شود بهره یاب

پس آن کس که آید بفعل نکو

هم آنکو بیاید بکردار زشت

نباشد بدلخواه هر کس روا

امامی که خود هست دور از گناه

شما را معرف زروی یقین

شما را امامند و حق را ولی

ز نسل منند و علی آن مهان

چنین ذکر فرموده اندر کتاب

در اعقاب او باقی و دائم است

نگردید گمره زدین خدا

شما را تمسک بود در جهان

به تقوی بتقوی کنید اعتماد

که خوانده خدای عظیمش عظیم

ز میزان اعمال و هول عذاب

حضور خداوندگار جهان

یکی از ثواب و یکی از عقاب

به نیکی جزا داده خواهد شد او

نصیبی ندارد زباغ بهشت

سپردم امارت در امت به وی

امامان زنسل من و صلب او

شما را بگفتم ببانگ بلند

سراسر بگویید از خاص و عام

مطیعیم در امرو راضی بدان

زحق آنچه گفتی بما موبمو

زصلب وی آن اولیاء عظام

بدلهایمان هم بجانهایمان

نه پیچیم از این امر روی ثبات

چه در موقع بعث یوم النّشور

نه تغییر و تبدیل بر آن دهیم

که من با همه اندرین سرزمین

بهمدستی اینک مهیا شوم

همی خواهد اقرارتان هر زبان

به بستم من اینجا برای علی

پس آنانکه آیند او را زپی

کز آنان نمودم بسی گفتگو

که ذریه من ز صلب وِیَند

نمودیم ما استماع کلام

پذیرای فرمان یزدان بجان

که آن در علی بود و اولاد او

بدانها نماییم بیعت تمام

دگر دستها و زبانهایمان

چه اندر حیات و چه اندر ممات

که هر کس برآرد سر از خاک گور

نه بر شکّ و رَیب از خطا دل نهیم

نه از عهد خود روی گردان شویم

اطاعت کنیم از خدا و رسول

پذیریم نیز امر اولاد وی

بخلق جهان رهنما و ولی

که آیند بعد از حسین و حسن

گَهِ اخذ میثاق در امر دین

ز دلها و جانها زبانهای ما

زما هر که با این دو بیعت نمود

مر آن را نجوییم هرگز بدل

گرفتیم بر خود خدا را گواه

تو هم باش بر ما گواه و دگر

چه باشند پنهان و چه بر ملا

خود از هر گواهی خدا اکبر است

چه دانید ای مسلمین برزبان

به تحقیق حق عالم هر صدا است

پس آن کو براه هدایت رود

هر آنکس که گمره شد از ابلهی

پس آن کس که بیعت کند در عیان

بدین بیعت آنکو شود پای بست

مصمم نه بر نقض پیمان شویم

نماییم امر علی را قبول

که آیند او را یکایک زپی

زنسل تو و صلب پاک علی

جگرگوشه های علی آن دو تن

برای علی سرور مومنین

هم از بیعت دست و آرای ما

مُقّرگشت و نیز از زبانشان ستود

نه بینیم در خود خلاف از حِول

که کافی است بهر شهادت الآه

هر آنکوست فرمانبَر از دادگر

ملایک جنود و عبید خدا

بدین نکته هر بنده مستحضر است

که باشد خداوند آگه از آن

بر او کشف اسرار نفس شماست

وِرا رستگاری مسلم شود

خود از بهر او باشد آن گمرهی

بود بیعتش با خدا در نهان

وِرا دست حق است بالای دست

(اَلْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذی هَدانا لِهذا وَ ما کُنّا لِنَهْتَدِیَ لَوْلا أَنْ هَدانَا اللَّهُ) الآیه. مَعاشِرَالنّاسِ، إِنَّ فَضائِلَ عَلیِّ بْنِ أَبی طالِبٍ عِنْدَاللَّهِ عَزَّوَجَلَّ - وَ قَدْ أَنْزَلَهافِی الْقُرْآن.

بترسید مردم زحق وز یقین

علی سرور مومنین پس حسن

پس آن پیشوایان که در روزگار

کند هر که حیلت خداوند پاک

گرفت آنکه راه وفا را به پیش

پس آنکه از جحد بشکست عهد

بدین آیه باز آن شه انس و جان

دگر ره بگفت ای گروه آنچه من

دهید از سر میل و رغبت سلام

بگویید یا رب بیان رسول

نمودیم اطاعت زفرمان تو

بسوی تو ای خالق انس و جان

بگویید حمد است خاص خدای

هدایت یقین شامل ما نبود

علی را فضائل به نزد خداست

بتحقیق آن از خدای حمید

بنمایید بیعت بسالار دین

پس از اوحسین آن دو فرزند من

ولایت در آنها بود پایدار

نماید به تحقیق او را هلاک

در رحمت حق گشاید بخویش

به اِشکستِ نفس خود او کرده جهد

زیاقوت لب گشت گوهر فشان

بگفتم بگوئید و بر بوالحسن

که او مومنین راست میروامام

شنیدیم و کردیم از وی قبول

کنون از تو خواهیم غفران تو

بود بازگشتِ همه بندگان

که ما را بدین راه شد رهنمای

خداوند مان گرنه ره می نمود

زفضل علی باخبر کبریاست

شده نازل اندر کتاب مجید

بود بیشتر زآنکه دریک مقام

پس آن را که از آن فضایل خبر

نورزید انکار تحقیق وی

بدانید ای مردم آن کو قبول

پس امر علی و آن امامان که من

رهد از عذاب و شود رستگار

بدانید ای مسلمین آن کسان

بگیرند پیشی کنند اهتمام

امیرش بدانند بر مومنین

بگویید ای مسلمین آن سخن

اگر چه شما و آنچه اندر زمین

بکفر و ضلالت برآرند سر

خدایا ببخشای بر مومنین

ستایش بدان ذات پاکی نثار

برای شما من شمارم تمام

بدادم من و گشت صاحب نظر

نمایید البته تصدیق وی

کند حکم یزدان و امر رسول

بِراندم در اوصاف آنان سخن

بود فارغ از هول روز شمار

که در بیعت مرتضی این زمان

هم اندر تولی هم اندر سلام

بود جایگهشان بهشت برین

که خشنود گردد از آن ذوالمنن

ز جن و زانسند از ساکنین

خداوند را نیست هرگز ضرر

بکن کافران را هلاک قرین

که مر عالمین راست پروردگار پایان

کردگار آسمان، گستر زمین

حکمران هر دو خود، هم آن و این

او ز هر نقصان و هر عیبی بری

ساحت قدسش نماید سروری

او ملائک را چه نیکو پروراند

روح را هم خود به راه خویش خواند

چشمه ی فضلش، همیشه جاری است

نعمتش بر خلق هر دم ساری است

چشمها بیند به یک لحظه نگاه

دیدگان بر او ندارد هیچ راه

او کریم است و شکیب و بردبار

رحمتش بر کلّ هستی استوار

در عطای نعمتش منّت نهد

منتقم باشد، ولی مهلت دهد

در عذاب کفر ورزانِ شرور

از سر لطفش همی باشد صبور

او بود آگه به اسرار نهان

خوب می داند درون روح و جان

باطن هر چیز بر او آشکار

نیست پنهان هیچ امری نزد یار

هر چه در عالم بُوَد در نزد اوست

آنکه بر هر چیز غالب شد هموست

هستی از نیروی او دارد قوام

قدرت او چیره باشد نا تمام

هیچ مثلی و همانندی ندید

از عدم آورد خلقت را پدید

از فنا و نیستی باشد بری

شیوه اش باشد عدالت گستری

هیچ معبودی نباشد از قدیم

غیر او چون او عزیز است و حکیم

او اجل باشد ز درک دیدگان

هست بینا بر نگاه بندگان

صاحب لطف است بر مخلوق خویش

او خبر دارد ز بعد و حال و پیش

هیچ کس از دیدن و سعی و خطا

پی نخواهد برد بر وصف خدا

هم نداند هیچ مخلوقی که چون؟

او بود آ گه ز اسرار درون

یا چگونه از علن دارد خبر؟

ص: 56

جز که خود راهی نماید بر بشر

من گواهی می دهم «الله» اوست

دهر شد لبریز از تقدیس دوست

امتداد نور او تا انتها

امر او نافذ بود بی رهنما

نی شریکی هست در تقدیر او

نی کسی یار است در تدبیر او

صورت هستی از او شد در وجود

هیچ الگویی برای او نبود

این همه زیبایی و نقش و نگار

در وجود آورد او بی هیچ یار

بهر هستی هیچگه رنجی نخورد

در مسیر چاره جویی ره نبرد

نشأت عالم از آن جان جهان

اوست هستی بخش بر کون و مکان

او بُوَد «الله» غیر از او دگر

هیچ معبودی نیاید در نظر

صنع او همواره باشد استوار

صنعتش زیبا بود پروردگار

دادگر باشد ستم کی می کند

اوست اکرم، امر نزد او رود

شاهدم بر او که هر چه ما سوی ست

آن فروتن در بزرگی خداست

در مقام عزّ آن عزّت مدار

کلّ هستی هست پست و رام و خوار

قدرتش تسلیم کرده هر چه هست

هیبتش هر فوق را آرد به پست

پادشاه هستی و گردون سپهر

رام باشد از وجودش ماه و مهر

مهر و ماه اندر مدار خود روان

تا اجل ها شان رسد در کهکشان

روز در شب، شب به روز آرد نگار

شد شتابان روز اندر شام تار

هر که سرکش باشد و اهل ستم

تار و پودش را بر آرد او به هم

هر کسی کو هست شیطان شرور

مُهلکش می دارد و از خیر دور

ص: 57

لاشریک است و بر او ضدّی نبد

اوست یکتا، بی نیاز از غیر خود

لَم یَلِد باشد وَ لَم یُولَد همو

غیر آن یکتا، تو یکتایی مجو

او خدای واحد و پروردگار

هم عطا بخشی نماید بی شمار

هر چه خواهد نیک انجامش دهد

عزم آرد، حکم آن را آورد او بداند

هر چه را دانستنی است

می شمارد آنچه را بشمردنی است

زندگی و مرگ باشد در یدش

فقر و ثروت از جناب حضرتش

گاه خندان، گاه گریان دارد او

گاه دور و گاه نزدیک آرد او

منع و هم بخشش از آن او بود

پادشاهی و ثنا او را سزد

خیر و نیکی جمله در دستان اوست

قدرت مطلق همه از آن اوست

با سپیدی پرده شب می درد

روز را در ظلمت شب می برد

نیست معبودی بجز آن ارجمند

نام غفّاری بر او آید پسند

استجابت آورد او بر دعا

هر که را خواهد فزون دارد عطا

هر نَفَس را در شمارش آورد

هم پری، هم مردمان را پرورد

نزد او هر مشکلی آسان نمود

از تمنّا کی پریشانی نمود

گرچه اصرار بشر باشد چو کوه

هیچگه او را نیارد بر ستوه

او نگهدارنده ی هر صالح است

یاریش بر بندگان مفلح است

مؤمنان را اوست صاحب اختیار

بر دو عالم او بود پروردگار

در همه حالت بود بر او درود

لایق حمد و سپاس است آن وجود

حمد بی پایان بر آرم بر زبان

گویم او را من سپاس جاودان

برخوش و ناخوش که آرد او به کام

ص: 58

هم به وقت سختی و هم سهل و رام

بر خدای لم یزل دارم یقین

بر ملائک، بر کتب، بر مرسلین

گوش بر فرمان او با گوش جان

طاعت امرش کنم در هر زمان

می شتابم سوی آنچه او رضاست

می پذیرم حکم او حکمش قضاست

سخت مشتاقم اطاعت دارمش

خائفم چون سخت باشد کیفرش

نیست کس از مکر او اندر امان

کی ز عدل اوست ترسی در میان

گوئیا امر رسالت منتفی است

لیک جانت را ضمانت می دهیم

از بد مردم امانت می دهیم

هان مردم آنچه مأمورم بدان

کی کنم تقصیر در ابلاغ آن

سرّ آن را فاش گویم گوشدار

جبرئیل آمد سه بار از نزد یار

از سوی ربّ سلام آمد پیام

آن خدایی که همو باشد سلام

تا به پا خیزم به اعلامی بلند

باز گویم این پیام سودمند

بهر هر خلقی ز مخلوق اله

گرچه باشد او سپید و یا سیاه

این علی ابن ابیطالب بُوَد

جانشین من به فرمان احد

او وصّی و هم بردار بر من است

جامه ی سبز امامت بر تن است

در مقامش نیک تمثیلی زنم

او چو هارون است و موسایش منم

لیک من هستم چو ختم المرسلین

هیچ پیغمبر نیاید بعد از این

او ولی می باشد از سوی خدا

بعد اَلله و پیمبر بر شما

شأنش آمد از سوی پروردگار

آیتی اندر کتاب کردگار

بر شما باشد خدا وانگه نبی

سرپرست و صاحبِ حقّ و ولی

مؤمنی هم کو یقمیون الصلوﺓ

در رکوعش داده انگشتر زکات

باز گویم بر شما این نکته باز

از علی برپا بود امر نماز

در رکوعش بر فقیری مستمند

اوست بخشنده ی نگینی ارجمند

بر خدای صاحب عزّ و جلال

پیروی می دارد او «فی کُلّ حال»

خواستم اینجا ز جبریل این کلام

کو اجازت گیرد از رب سلام

تا معافم دارد از ابلاغ آن

چون شناسم اندرون جمعتان

اهل تقوی و یقین در قلّتند

ص: 60

آن منافقهای دون در کثرتند

وآن ملامت پیشگان سخره گر

نیستم از مکر آنان بی خبر

وصف ایشان را خدایم بر شمرد

در کتاب خود از آنان نام برد

آنچه می رانند بر لبهای خود

در درون جان و دلهاشان نَبُد

ساده پندارند هر امری که آن

هست در نزد تعالی بس گران

بارها بر من اذّیت رانده اند

نام من را با «اُذُن» هم خوانده اند

چون علی همراهیش با من فزون

در گذشته بوده و باشد کنون

رویکرد من به او زین آیتم

او هوا خواه و پذیرا آیدم

تا که آمد از سوی عزّ وجل

آیه ای محکم پیامی مستدل

سخت پیغمبر ز خود رنجانده اند

نام او را «زود باور» خوانده اند

گو اذن همواره بر خیر شماست

مطمئن بر اهل ایمان و خداست

گر بخواهم نام ایشان را برم

یا که بر آنان اشارت آورم

یا که مردم را بخوانم سویشان

می توانستم و لیکن مردمان

بر خدا سوگند گویم، از کرم

دم نیاوردم فرو بستم لبم

لیک نا خشنود باشد رب من

گر نخوانم آنچه نازل شد به من

آنچه در حقّ علی آمد فرود

خواند احمد باز این آیت که بود

ای پیمبر آنچه نازل شد بخوان

لیک آگه باش و این نکته بدان

گر نخوانی آنچه گفتیم ای رسول

کی رسالت از تو می باشد قبول

لیک جانت را ضمانت می دهیم

از بد مردم امانت می دهیم

هم بفهمید و بدانید این پیام

اوست صاحب اختیار و هم امام

طاعت امرش خدایم طالب است

بهر انصار و مهاجر واجب است

هم بر آنانی که حق را می خرند

پیروی از راه ایشان می برند

بر سپید و بر سیاه و بر صغیر

مرد و زن، هر برده و آزاد و پیر

بر عرب، بر اعجمی، صحرا نشین

بر همه یکتا پرستان زمین

لازم الاجراست فرمان امیر

نافذ الامر است گفتارش پذیر

مورد نفرین و لعن حق بود

هر که با او ساز ناسازی زند

ابر رحمت بارش آرد بر سرش

پیروش را آنکه دارد باورش

از گناهانش خدا خواهد گذشت

آنکه طاعت کردش و دمساز گشت

ای خلایق آخرین بار است من

در چنین جمعیّتی گویم سخن

گوش دارید و اطاعت آورید

از فرامین خدا فرمان برید

ذوالجلال و صاحب عزّت خداست

او همان معبود و مولای شماست

بعد از او پیغمبر و مولا منم

وانگه از مولا علی دم می زنم

اوست بعد من امام مسلمین

این بود دستور ربّ العالمین

از علی آیند نسلی ارجمند

بعد از او ایشان امام امّتند

این سخن جاری است تا روز حساب

روز دیدار رسول مستطاب

نیست حکم هر حرام و هر حلال

جز که فرماید خدی ذوالجلال

یا که من گویم شما را حکم آن

قول من قول خدای مهربان

ربّ من آموخت بر من در کتاب

تا شناسم راه باطل از صواب

بر علی آموختم آن را تمام

تا جدا گرداند او حِلّّ و حرام

ص: 62

آنکه برتر باشد اندر روزگار

احترامش دار و برتر می شمار

هیچ علمی نیست غیر از آنکه در

سینه ام باشد به لطف دادگر

هر چه بود از اوّلین و آخرین

بر شمردم بر امام المتّقین

بر علی دادم تمام علم خویش

دانشم از او نه کم باشد نه بیش

او برای هر مسلمان پیشواست

روشنی بخش به عالم مرتضی ست

یاد او در سوره یاسین ببین

آیه ای از سوی حقّ بی قرین

«کُلَّّ شَیءٍ» را چو خواهی علم آن

در امامی که مبین باشد بخوان

از تولّای علی رخ بر متاب

کی کند عاقل فرار از آفتاب

هر که از حد ولایش دور شد

چشم روح و جان او بی نور شد

او به سوی حق هدایت می کند

با عمل آن را حمایت می کند

نادرستی از علی دارد شکست

چون بگیرد پرچم «یَنهی» به دست

در مسیر حق بود او استوار

از ملامت گر نیاید هیچ کار

اوّلین مؤمن به الله و رسول

این سخن در غیر او ناید قبول

جای احمد خفت در آن شام سرد

جان فدای احمد مختار کرد

در کنارم بوده از روز نخست

در عبادت کس از او پیشی نجست

«اَوَّلُ النّاسَ صَلاﺓً» او بُوَد

اولین همراه با من او بود

در شب هجرت به امر کردگار

خفت اندر بسترم آن شام تار

جان من بر جان خود برتر گزید

حق ورا منصوب کرد و برگزید

او بُوَد برتر، نکویش می شمار

اوست بر پا از سوی پروردگار

ص: 63

آی مردم گوش دارید این پیام

او بود از جانب خالق، امام

منکرش را توبه کی دارد اثر

از یم آمرزش حق بی ثمر

بر خدا حتم است تا کیفر کند

هر که را ساز مخالف می زند

با عذابی دردناک و ماندگار

تا جهانی هست و باقی روزگار

منکران او به آتش همدمند

هیزم آن نار سنگ و مردمند

آتشی سخت است و جان سوز و گران

شد مهیّا از برای کافران

بر ظهورم انبیا بر قوم خویش

مژده می دانند نامم را ز پیش

بر خدای خالق یکتا قسم

آخرین پیغمبر و مرسل منم

حجّتم بر خلق عالم، اجمعین

هم به اهل آسمانها، هم زمین

هر که شک دارد بود کفرش جلی

کفر او باشد ز کفر جاهلی

هرکسی باور ندارد این سخن

شک کند در هر چه نازل شد به من

آن که ناباور بود در یک امام

نیست مؤمن بر امامان همام

هر که شک دارد به حقّ هشت و چار

خود به پای خود برد خود را به نار

این فضیلت را خدای ذوالمنن

از روی احسان خود داده به من

چون خدا باشد کس دیگر کجاست

بانگ «اِلّاهُو» ز هر ذرّه به پاست

در همه حالات تا روز ابد

حمد من مخصوص آن ذات احد

پاس دارید این علی را چون نکوست

برترین مردمان بعد از من اوست

برتر از هر مرد و زن در روزگار

تا که روزی هست و خلقت ماندگار

دور بادا دور باد از لطف رب

ص: 64

منکر قولم بُوَد بهرش غضب

جبرئیل آمد خبر آورد باز

از سوی پروردگار بی نیاز

هر که باشد دشمن مولا علی

یا که او را نشمرد بر خود ولی

مورد نفرین و لعن من مدام

قهر و خشم من بر او بُد مستدام

هر که باید در درونش بنگرد

تا چه با خود بهر محشر می برد

از گناه و معصیت خود را رهید

از خدای خویشتن پروا برید

دست از دامان مولا بر ندار

تا نلغزد گامهای استوار

چون خداوند است کو دارد خبر

از عملهاتان چه خیر است و چه شر

در جوار حق بود جای علی

این سخن در مُنْزَل حق منجلی

گفت با من حق تعالی این پیام

دشمنش در رشک و آهی نا تمام

روز رستاخیز روز حسرت است

دشمن مولا علی در ذلّت است

چون که وصفش را خداوند علیم

گفت «جَنبِ الله» ذر ذکر حکیم

نیک در مفهوم قرآن بنگرید

ژرف آیات خدا را پی برید

محکم آیات حق نور ره است

پیرو آیات شبهه گمره است

بر خدا سوگند تبیان او بود

آگه از تفسیر قرآن او بود

او که دستش را به بالا برده ام

او که وصفش بر شما بشمرده ام

هر که من مولای اویم این علی

باشد او را صاحب امر و ولی

او وصی و هم برادر باشدم

حکم مولا از سوی حق آمدم

ثقل اصغر او و فرزندان او

ثقل اکبر را به جز قرآن مگو

هر یک از این دو تو را گوید خبر

ص: 65

آن یکی از این و این از آن دگر

این دو هرگز نیستند از هم جدا

تا قیامت در کنار حوض ما

اهل بیت من امینان حقند

در زمینش حاکمان مطلقند

آه گفتم آنچه می بایست گفت

گاه بیداری نمی بایست خفت

نقل کردم آنچه بشنیدم ز رب

روز روشن آمد و بگریخت شب

بازگویم قول ربّ العالمین

نیست غیر از او امیر المؤمنین

بعد من بر مؤمنان باشد امیر

ای___ن بُوَد وح__ی الهی در غ_دیر

ما رقین باشند از دین رفتگان

نیستند از مکر او اندر امان

گفت رب با من کلامی مستدل

قول من هرگز نخواهد شد بدل

ای خدا با امر تو گویم سخن

با ندایی از نهان خویشتن

دوستداران علی را دوست دار

دشمنان حضرتش دشمن بدار

از سوی خود یاورش یاری نما

هر که بر خذلان وی شد کن رها

منکرانش را ز مهر خود بران

خشم خود را بر دل آنان نشان

ای خدای من تو نازل کرده ای

در حق او آیتی آورده ای

بهر نصب او به عنوان ولی

یا که تبیین مقامات علی

دینتان امروز کامل کرده ام

نعمت خود را تمام آورده ام

برگزیدم بر شما اسلام را

گوش جان دارید این اعلام را

هر کسی جوید به جز اسلام دین

آن که باشد تا ابد دین مبین

هرگز از او نا پذیرم این بدان

او بُوَد در آخرت از خاسران

بار الها باش خود بر من گواه

وحی را ابلاغ کردم ای اله

از همه بر من بود نزدیکتر

عزّتش مافوق ابناء بشر

هم خدای من از او خشنود باد

هم من از او راضی و خشنود و شاد

آیه ای نَبوَد به قرآن در رضا

جز که نازل شد به شأن مرتضی

«اَلَّذینَ آمَنُوا» هر جای آن

می دهد اوّل ز اسم او نشان

مدح در مصحف از او دارد نمود

«هَل اَتی» در شأن او آمد فرود

آن بهشت «هَل اَتی» مخصوص اوست

هدیه ای بر او بود از سوی دوست

غیر او این سوره را شایسته نیست

مدح در این سوره مخصوص علی است

یاور دین، حامی جان نبی

او تقی و هادی و مهدی نقی

از همه پیغمبران بهتر منم

سنگ حیدر را به سینه می زنم

اوست خیرُ الاوصیاءُ الانبیاء

نسل او باشند خیرُ الاوصیاء

نسل هر پیغمبری از خود، ولی

نسل من آیند از صلب علی

چونکه ابلیس از حسد درمانده شد

حضرت آدم ز جنّت رانده شد

رشک می باشد ز شیطان مرید

پس مبادا بر علی رشک آورید

چونکه می گردد عملها تان تباه

باز می ماند قدمهاتان ز راه

هبط شد آدم ز فردوس برین

با دلی سوزان فرود آمد زمین

رب به غیر از یک خطا از او ندید

گرچه آدم را خدایش برگزید

با شمایم گرچه می بینم عیان

دشمنان حق بود در جمعتان

هر کسی بغض علی در دل نهد

کی ز تاریکی و بدبختی رهد

او بود مولای هر پرهیزکار

شمس او شد، مؤمنان اندر مدار

سوره والعصر بر مولا علی است

ص: 68

مظهر آن آیه «اِلّا»، علی است

فتح هر سوره به قرآن کریم

هست بسم الله الرحمن الرحیم

بر زمان سوگند خورده ربّمان

آدمی همواره باشد در زیان

جز علی ابن ابیطالب که هست

اهل ایمان، اهل صبر و حق پرست

شاهد ابلاغ پیغامم خداست

او بر آنچه بر شما گفتم گواست

نیست بر من جز که سازم آشکار

بر شما فرموده ی پروردگار

آی مردم امر فرموده اله

استوار آیید در ترک گناه

لحظه مردن غروب زندگی است

مرگ با اسلام خود پایندگی است

ما دلیلیم و به خالق رهنما

سکّه خاتم به نام من زدند

قبل من هم انبیایی آمدند

من چو میرم یا که گر کشته شوم

عاقبت زین عالم فانی روم

باز می گردید بر اعقاب خویش؟

عصر جهل و روزگار خواب خویش؟

هر که برگردد به عصر جاهلی

خوانَدَش قرآن به پیغامی جلی

بر خدا زان کرده ها ناید زیان

اجر حق بر صابران و شاکران

این علی و نسل او چون جان من

نسل او هستند فرزندان من

در صبوری گوی سبقت می برند

در مقام شکر بر عالم سرند

گر روا دارید بر من مردمان

بارهای منّت اسلامتان

می شود اعمال، فعل بی اثر

هم شما را خشم رب باشد ثمر

شعله های آتشین پر مهیب

یا مس افروخته گردد نصیب

در کمین مردمان نابکار

می نشیند حضرت پروردگار

آی مردم بعد من آیند زود

پیشوایانی گران کبر و عنود

سوی آتش مردمان را می برند

در قیامت بی کس و بی یاورند

هم خدایم هم من از ایشان بری

بهرشان شیطان نماید سروری

هم خود و هم پیرو و یارانشان

هست در قعر جهنّم جایشان

آتش دوزخ چه بد جایی بود

هر تکبّر پیشه آنجا می رود

دانی آن یاران آتش کیستند؟

غیر اصحاب صحیفه نیستند

هر کسی در نامه اش باید نظر

تا کند خود را از ایشان بر حذر

من امامت را امانت می دهم

آن به نسل خویش عاریت نهم

تا قیامت آید و روز حساب

روز رستاخیز و تحویل کتاب

ص: 70

من رساندم آنچه مأمورم بدان

تا کلامم حجّتی باشد عیان

بهر هر حاضر ز جمع حاضرین

یا به هر غایب که آید بعد از این

یا به هر کس شاهد این ماجراست

یا به دنیا هست و اندر پیش ماست

هم بر آنانی که در این جمع ما

نیستند آنها کلامم را گوا

واجب آمد حاضران بر غایبان

هر پدر در گوش جان کودکان

تا ابد گویند پیغام غدیر

آن که باشد امر علّام قدیر

گر چه اکنون دیده ام آینده را

شد خلافت با امامت جا به جا

هان نفرین خدا بر غاصبین

آن چپاول پیشگان راه دین

اندر آن هنگام از سوی خدا

آتشی آید عذابی بر شما

شعله هایی از مس افروخته

هم پری و انس در آن سوخته

گر عذاب حضرت باری رسد

کی تواند کس که خود را زان رهد

کی رها سازد شما را آن عزیز

تا کند پاکان ز ناپاکان تمیز

او نمی خواهد که اسرار نهان

فاش گردد بر شما باشد عیان

هیچ شهری نیست در روی زمین

مردمش کوشند درتکذیب دین

تا کند نابود ربّم اهل آن

قبل محشر، کو بُوَد روزی گران

پس خدا آن را به مهدی می دهد

حضرت حق آنچه را گوید کند

پیشتر، افزون هزاران از شما

گمرهی را برگزیدند از هُدی

لیک حق نابود کرده اوّلین

هم بُوَد مهلک به قوم آخرین

گفت بهر من خداوند حمید

در کتاب خویش قرآن مجید

اهل باطل را کنم نابود من

سرنوشتی سخت بر هر اهرمن

ص: 71

اینچنین باشد جزای مجرمان

وای در محشر به حق ناباوران

امر و هم نهی از خدا آموختم

بر علیّ مرتضی آموختم

پیروی دارید از فرمان وی

راستین باشید در پیمان وی

گر به دنبال هدایت می روید

طاعتش دارید و فرمانش برید

چون ز راهی باز می دارد پذیر

خانه حق را نشان از او بگیر

راههای گونه گون در پیش روست

راه حق یک ره بُوَد آن راه دوست

دوست باشد با گروه دشمنان

گرچه آن دشمن پدر می باشدش

یا برادر یا ز خویشان آیدش

اینچنین فرموده حق در وصفشان

ثبت شد ایمان درون قلبشان

دوستداران امامان را چنین

وصف بنمودست رب العالمین

اهل ایمانند کی مشرک شوند

در امانند و پی حق می روند

فکرشان از شرک و از انکار دور

قلب ایشان روز محشر پر سرور

چون ملائک با «سَلامٍ آمِنین»

بانگ «طِبتُم فَاد خُلوُها خالِدین»

با صفا خوانندشان سوی بهشت

نیست آنجا هیچ فعل و حرف زشت

جاودانه غرق نعمتهای ناب

شادمان در رزق سلطان بی حساب

جایگاه دشمنان باشد سعیر

این خبر آمد ز نزد آن خبیر

دشمنان آیند اندر شعله ها

نار دارد در دل خود نعره ها

هر گروهی را در آتش در نهند

با غضب بر اهل آن نفرین برند

اینچنین فرمود قرآن کریم

دشمنان خواهند آمد در جحیم

سائلی پرسد: «نیامد بر شما

یک نذیر از جانب جلّ علا»

با اسف گویند بر ایشان بلی

هم نذیر از سوی حق آمد، ولی

فاش بر تکذیب او پرداختیم

بهر تکذیبش سخنها ساختیم

ما همی گفتیم با آن انبیا

کی رسد وحی خدا سوی شما

آه گمراهی بود همراهتان

در مسیر حق نباشد راهتان

چونکه می کردند تکذیب نذیر

حق کند نابود اصحاب سعیر

باز می گویم شما را این سخن

کامد از فرمایشات ذوالمنن

دوستان اهل بیتم در نهان

خشیتی دارند از مولایشان

بهر ایشان آید از پروردگار

مغفرت همراه اجری ماندگار

راه، طولانی بود راهی خطیر

ص: 73

بین جایگاه آتش و اجری کبیر

لعن و نفرین خدا بر دشمنان

مدح حق آمد برای دوستان

من برای مردمان باشم نذیر

فاش می گویم علی باشد بشیر

این علی هادست و من هم منذرم

من برای خلق پیغام آورم

این علی باشد وصیّ بعد من

بر نتابید هیچگه از این سخن

من رسولم او امام است و وصی

بعد هم نسل امامان از علی

گرچه فرزندان من خواهند بود

لیک از نسل علی آیند زود

نزد او پیداست نور لم یزل

هیچکس بر او نمی آرد شکست

فتح و پیروزی از او آید بدست

او ولیّ الله باشد در زمین

او حَکَم باشد به خلق آخرین

او امین باشد ز نزد کردگار

در امور مخفی و هم آشکار

هر کسی زان خانه رو گردان شود

عاقبت درویش و بی سامان شود

چون که مؤمن وقف آرد در وقوف

از گناهش بگذرد ربّ رئوف

بعد حج مؤمن شود پاک از گناه

کار از سر گیرد او نزد اله

حاجی از سوی خدای ذوالکرم

دستگیری یابد و گیرد نعم

چونکه صرف مال در راهش نمود

می کند جبران خدا از روی جود

در حضور حضرت حق هیچگاه

اجر هر محسن نمی گردد تباه

با کمال دین به بیت الله روید

با دلی آگاه سوی حق شوید

چون مناسک عاقبت پایان رسد

هر کسی عازم به کوی خود شود

لیک با توبه رود زان جایگاه

بعد از آن پرهیز دارد از گناه

امر فرموده خدای بی نیاز

تا بپا دارید بهر او نماز

از برای مستمندان فقیر

با زکات خود نمایی دستگیر

گرچه اندر پیچ و خمهای زمان

سستی و نسیان بگیرد امرتان

این علی مولا و صاحب اختیار

باشد و روشن کند هر راه تار

اوست منصوب خدای مهربان

بعد من باشد امین بر مردمان

او ز من می باشد و من هم از او

نسل پاک جانشینانم از او

کیست پاسخگر به پرسش هایتان

یا بیان دارنده ی سّر نهان

او و فرزندان من آن مؤمنون

عالمان در آنچه «مالاتعلموُن»

آنچه می باشد حلال و یا حرام

بیش از آن باشد که اندر این مقام

در شمارش آورم در جمعتان

یا شناسانم شما را این زمان

پس به دستور خدای ذوالجلال

امر می دارم شما را بر حلال

ص: 76

یا که فرمان می دهم پروا کنید

از حرام و از عملهای پلید

من همان مأمور حیّ داورم

تا شما را تحت بیعت آورم

دست در دست رسول خود دهید

گام در راه خدای خود نهید

در هر آنچه گفته در حق علی

هم بر آنانی که بعد از او ولی

اوصیاء حق و فرزند منند

گوئیا ایشان ز یک جان و تنند

آخر آنها امام قائم است

مهدی آن ذخر خدای حاکم است

استواری امامت پا به جا

تا شود هنگامه محشر به پا

روز دیدار خدای دادگر

کو قضا باشد بدستش هم قدر

من شما را بر حلال و بر حرام

رهنمایی کردم و دادم پیام

آنچه را بهر شما کردم بیان

هیچگه من بر نمی گردم از آن

یاد دارید این پیام ارجمند

حفظ داریدش که باشد سودمند

بهر یکدیگر کنیدش گوشزد

حکم حق را کی دگرگونی سزد

بازگویم بر شما این نکته باز

همتّت باشد ز کات و بر نماز

امر بر معروف و هم نهی ای عزیز

می کند حق از ره باطل تمیز

ریشه ی هر امر بر معروف چیست؟

جز پیامم بر امامت هیچ نیست

نشر این فرمان شما را واجب است

بر هر آنکس جمع ما را غایب است

این همان امر خدای اعظم است

یا که فرمان رسول اکرم است

امر و نهی حضرت صاحب جمال

جز به معصومان نیاید در کمال

آیت قرآن گواه این سخن

این علی باشد امام بعد من

بعد از او آید امامت از علی

ص: 77

نور حق در نسل او شد منجلی

نسل او باشند فرزندان من

من از ایشان باشم، آنها زآن من

آن ائمه خود کلام باقیند

بر بشر ایشان امام و هادیند

هر که بر قرآن و اهل بیت من

چنگ آرد کرده فائز خویشتن

آی مردم از خدا پروا کنید

از عذاب و سختی محشر رهید

چونکه فرموده خداوند علیم

در کتاب خویش قرآن کریم

زلزله در روز محشر بس بزرگ

باشد و بر هر کسی آید سترگ

یاد آور مرگ و روز رستخیز

هم حساب و نامه ی اعمال نیز

سخت باشد سخت میزان و کتاب

کیفر اعمال بیند یا ثواب

آن که نیکی آورد روز معاد

چهره اش آنجا بود خندان و شاد

وآنکه بد آرد ندارد بهره ای

از شراب و نهر جنّت قطره ای

این علی باشد امیر مؤمنان

عهد مان با دست و با جان و زبان

بر امامان نیز عهدی استوار

نیک میثاقی که باشد پایدار

آن امامانی که از نسل علی

تا ابد هستند بر مردم ولی

بر سر پیمان خود ما مانده ایم

بر نمی گردیم از آن تا زنده ایم

مرگمان باشد بر این پیمان پاک

تا که بر آریم تن ها را ز خاک

کی کند تغییر امر مستدل

نیست شک و جحد و برگشت و بدل

بر نمی گردیم از پیمان خویش

باز کی گردیم از بالا به پیش

پند گفتی پند حق را نزد ما

تا که بر تابیم فرمان خدا

بر علی مولا امیرالمؤمنین

یا که در حق امامان مبین

آن امامانی که از صلب علی

نیک می آیند و بر عالم ولی

بر حسن سبط نبی وانگه حسین

آن که باشد بر پیمبر نور عین

بعد از ایشان نصب فرموده خدا

آن امامان را برای نسل ها

عهد گیرد آن خدای مهربان

از زبان و جان و دست و قلبمان

هر که بتواند بدستش عهد بست

دست مولا را بگیرد او بدست

وآنکه نتواند بگوید با زبان

بر نمی گردیم از پیمانمان

هرگز آن قادر نمی بیند ز ما

نقض پیمان یا شکست عهد ها

این خبر را ما به فرزندانمان

می رسانیم و دگر بر اهلمان

یا رب ای شاهد به سرّ عهدها

آگهی بر فعل ها و قصدها

آی مردم چیست اندر فکرتان؟

یا چه می گویید در این جمعتان؟

ص: 79

هر صدا و هر نهان برکردگار

هست همچون روز روشن آشکار

هر کسی راه هدایت طی کند

سودها و خیر آن را خود برد

راه باطل چیست؟ راه گمرهان

هر که در این ره رود یابد زیان

هر کسی بیعت نماید نزد ما

گوئیا بیعت نموده با خدا

دست قدرتمند حق باشد فراز

فوق هر دستی بود آن چاره ساز

آی مردم با خدا بیعت کنید

دست بیعت با رسول خود دهید

با علی کو هست مولی المتقین

اوست بعد از من امیرالمؤمنین

بر حسن هم بر حسین نیک نام

هم به نسلش آن امامان همام

آن امامانی که اندر عالَمِین

نورشان باقیست از نور حسین

در هلاکت آورد هر حیله گر

حضرت پروردگار دادگر

هر که باشد اهل پاکی و وفا

غرق خواهد گشت در لطف خدا

هر کسی پیمان خود را بشکند

این عمل را بر زیان خود کند

گر وفاداری کند با آن علیم

اجرتان باشد ز نزد حق عظیم

بر علی آرید بیعت با سلام

با لقب دارید پیمان را تمام

آن لقب باشد امیرالمؤمنین

این علی و این شما ای مسلمین

ما شنیدیم و اطاعت می بریم

بازگشت ما بُوَد نزد کریم

شکر مخصوص خداوند علاست

اوست هادی بر طریق راه راست

گر هدایتهای ربّانی نبود

کی حق از باطل جدا گردیده بود

برتری های علی کی شد تمام

چون توانم گفت اندر یک مقام

یاد او در دفتر پروردگار

بیش از آن باشد که آید در شمار

فضل او باشد فزون اندر کتاب

ص: 80

آفتاب آمد دلیل آفتاب

هر کسی فضل علی را بر شمرد

از مقامات بلندش نام برد

از صفا و صدق تأییدش کنید

نام او را از سر نیکی برید

هر کسی دنبال فوز اعظم است

پرچم طاعات رب گیرد بدست

هم اطاعت از خدا هم از رسول

هم علی، آنگه شود طاعت قبول

هر که سبقت جوید اندر بیعتش

هر که شد تسلیم اندر طاعتش

رستگاری یابد و فوز عظیم

رهنمون باشد به جنّات نعیم

آنچه را راضی خدا باشد بگو

غیر خشنودی او راهی مجو

آی مردم گر شما کافر شوید

امر و پند حضرت حق نشنوید

یا همه اهل زمین کافر شوند

جاهلانه در ره باطل روند

هیچ خسرانی نیاید بهر رب

گر چه مردم روز را دانند شب

بارالها اهل ایمان را ببخش

خشم گیر و منکران حق مبخش

خطبه ام آمد به پایان مسلمین

حمد بر مولای ربّ العالمین.

متن خطابه و ترجمه آن از پیام نگار حجه الاسلام سید حسین حسینی و باستناد ایشان از کتاب اسرار غدیر نوشته ی آقای محمد باقر انصاری اتخاذ گردیده است.

خدایا شاکرت هستیم از جان

اگر چه ک___ایناتند از عط____ایت

درای کاروان دمس______از گردی___د

ب___یابان بود و گرم__ای حج__ازش

تنی چند از پی__مبرپی_____ش بودند

خوشا آن کاروانی کو به صحرا

به هر گامی ببالد ریگ این دشت

علی بر فرق من چون می نهد پای

بدم ذرّه ،علی کرد آسمانم

تو گویی چشم دل بیند در آنسوی

نبی بسم الّه و حیدر چو آیه است

در آن وادی خشک و بی علفزار

نه برکه، زمزم اهل ولایت

غدیر است او، نه آبشخور به هردام

سقایت میکند، نی تشنهء آب

مسیر کاروان سویش فتاده

ول_____ی در بین ره جب__ریل صادق

خدایت گفت___ه کاین ام__ر اله است

گرت نب___ود به سر آهن___گ اب_راز

چوپیغمبرچنین وحیش شد ازحق

سپس فرمان اتراقش رسان____دند

وگر کس پیش____تر از قاف___له بود

هزاران زائ____ر بی__ت خ___داون___د

در این وادی س__وزان، خاک بی در

سپ___س از امر آن می__ر حج__ازی

برفت آئ__ینه رب بر ف______رازش

ست___ایش لایق پروردگاریس_____ت

اگر چ___ه هیچ همتایی ندارد

سلاطین این چنین شوکت ندارند

به هر چیزی که آن پنهان و پیداست

به مج_______دوعزّتش نبود نه___ایت

هم او اوّل هم او آخ___رب__ودهان

بساط عرش وفرش است ازعطایش

به ذات پ____اک او کس ره ن_____دارد

خ____لایق در برش حق_ّ__ی ندارن___د

زرافت داده بر هر دیده،دیده

کریم است و حلیم است وشکیباست

خ_____لایق را به نع_مت منّتی ه__ست

ب__________ود آگ___ه زاس___رارنه___ان__ی

تمام هستی ذرّات از او

ب______ود نی___روی او برت___ر زافه_ام

پ__دی__د آرد هر آن خلق_ی که خواهد

اب_____د در پی__ش او آی_د ب_ِپ_ای__ان

بج__ز ذات خ__دایی خ__القی ن__یست

ببیند او هر آن چشمی که خواه__د

ب____ود از باط____ن هر بن___دِآگ___اه

ص: 82

کسی نگرفت با دی___دن س____راغ_ی

شه____ادت می___دهم الله ن__ام اس__ت

ف____روغ ن__ور او ت___ا بی نه__ای__ت

مق__دّر ب__ی شریک، ام__رالهیست

ب__ه وق_____ت آف__ری___دن، روز اوّل

بیاورد آنچه آورده است بی رن_ج

خدایی کاو ندارد هیچ، همت________ا

عدال__ت م__ر خدای___ی را ب__زیب__د

شهادت میدهم کاو نامش ال_____ّ_له

به پی__ش قدرت__ش هر قادری رام

بودشاهنشه هستی و اف________لاک

عنان ماه وخورشید است دستش

به گردش از پی هم روز و هر شب

شکسته کش___تی هر ظا لم دون

ندارد ک__س ورا ن__اس__ازگ_____اری

هم اوفرد است و هم عاری بد ازغیر

ورا همتا وهمسنگی نبوده است

دهد انجام، هر کاری که باید

هرآن خلقی که باشدریزه خوارش

حیات ومرگ درفرمان اوی_____ند

گهی خندان گهی گریان گهی دور

تمامی بستهء کن، هم یکونش

عط____ا از او بود هم برد ب__اری

بود مهر کرم رخشان به دستش

عیان کرد آفتاب عالم افروز

نباشد خال__قی جز او که هر آن

به درگاهش دعا گردد اجا ب___ت

زحکمت هر نفس را بر شمارد

نباشد مشکلش تا گردد آس__ان

هر آنکس کرده بر در پا فشاری

خدا حامی وهم حافظ به نیکان

برای موءمنین صاحب اراده است

خداوندی که درهرحال_ت وف__کر

ازاین روی آورم بردرگهش شکر

ب__ودای__مان من ب__راول____یا اش

اطاع__ت زام__راوب__رگ_ردن من

اسیرم من به دام حکم رحمان

نباشددرامان از مکر او کس

به درگ__اه اله______یش چوعبدم

ب_____اداتارس__دبرکس ع_قابش

خدا، معبود ومن هم در اطاعت

که گ__ربرهمرهان ناگفت_ه بودم

تو گفتی گویم اینسان مدح حیدر

توضامن گشتی ازآسیب م_ردم

پس ازآن آمد این وحی اله__ی

الا پیغ__مبرم ل__ب ب__ازمی ک_ن

همان امری که داردبوی حیدر

اگرگفتی رس__ال__ت ازت_ومقبول

الا ای قوم ازح_______ج بازگشته

ص: 83

من اندردعوتش کاه____ل نبودم

رسانده حق زسوی خود سلامم

بدانیدای سیاهان،ای سپی_______دان

علی باشد وصی،هم جانشینم

بود شان علی از شان من چون؟

بوّت کی خدا داده علی را؟

خدای__م اینچ__نین ن__ازل نم_وده

بج__ز پیغ__مبر ورب،خاشعین را

همانانی که در حال رکوع____ند

هر آئینه علی مقصود آیه است

سپس گفتم چنین بر جبرئ_یلش

که من زاین امر او سر باز دارم

نگر یارب فزونتر گشته دشمن

همانانی که حق دروصفشان گفت

همان قومی که من آزرده زانم

در این ره ای خدا جرمم چه باشد

ولی گفتی تو در وصف چنین قوم

پیمبر گوش باشد ،زود ب___اور

ولی "خیر لکم" ای قوم جاه____ل

اگر خواهم همی نامردمان را

که تا رسوا شوند اندر خلایق

خدایم گفته مسرورش نمای__م

مرا دستور ابلاغ اینچنین داد

همان وحیی که در حقّ علی شد

اگر نا گفته بودم ای خلای___ق

چون این امرش به دلهامیرسانم

شما نی_ز ای گروه مردمان___م

هر آئینه علی مقصود آیه است

بود واجب اطاعت زامر حیدر

به هر یکتا پرستی درزمین است

به هر قوم از سیاهان و سپیدان

به آنانی که در شهرندو صحرا

الا یا معشر النّاس این علی را

ه دستورش بود نافذ به دلها

هر آنکس تابع امر علی بود

همانا من کنون که اینجا ستادم

بدانید آخرین بارم بود ه___ان

به فرمان الهی سرگ_____ذارید

پس ازآن خالق و معبودو اولی

خدایم گفته بعد از من ولی را

پس از آئینهء ذات پیم_______بر

زایشان جمله اشیا تا قیامت

حلال و هم حرام اندر دو عالم

خدایم گفته اندر ق__ول قران

کنون دادم من علم اوّلین را

الا ای مردوزن از درگه او

ص: 84

خدا را از علی رو بر ندارید

علی هر ناحقی مقهور سازد

اگر چه سوی حق آورده خواهش

علی روشنگر راه خداوند

خدا هر دانشی بر او بداده

علی مرد نخستین در یقینش

در ایمان کس بدین باور ندیدم

علی همراه پیغمبر به هرجا

علی اوّل مصلّی بهر ایزد

من او را گفته ام هستی تو جانم

علی با جان ودل امرم پذیرفت

الا یا معشر النّاس این علی را

شما هم برترش دانیدو مهتر

از آن رو که آن خدای حی سبحان

نیامرزد خدا هر منکری لیک

به هر کس کو سر نا ساز دارد

بترسید از گمانهای مخالف

در آن هیزم زخیل مردمان است

قسم بر ذات حق مقصود خالق

ظهورم بوده است و شوروحالی

هر آنکس که او ندارد باور من

اگر کس دردلش تردید دارد

وگر در سینه شکّی بر امامی است

سزای منکر ما هم به دوران

الا اینک خدای از روی احسان

همی بر خلق خود اولاست الله

ستایش گویمش از جان و ازتن

الا تا آن زمان که خلقتی هست

کجا برتر از او یابید مردم

ببارد ابر خشم این خداوند

همانا جبرئیل از سوی داور

هر آنکس با علی بستیزد ازکین

بود لایق به خشم و نفرت حق

مبادا روی از حیدر بگیرید

مبادا گامتان از حق بلغزد

الا مردم علی همسایه ی اوست

خدا گوید ز قول حاربینش

علی بد هم جوارخالق خود

تفکّر در کلام الله نمایید

نظر بر محکمات آن نموده

به تفسیرش برانسان راه، بستم

بگویم بر شما "من کنت مولاه"

علی ،ابن ابی طالب بود دان

ولایش حکم ربّ العالمین بود

ص: 85

همانا این علی و نسل حیدر

بدان قرآن کلام نور داور

کند سازش دو ثقل از بهر هم هان

جدا از هم مگردد تا به کوثر

بدانید این دو ثقلم چون بگویند

بدانید آنچه من ابلاغ کردم

من از سوی خدا گفتم خلایق

مبادا این لقب بر کس برانید

سپس پرسیدازان قوم حیران

یکایک پاسخ آوردند ایزد

بگفتا پس نبی بر آن خلایق:

بگفتم تا که بر گویم جهانی

هرآنکس را منم مولاوسرور

همین حیدر که اکنون بر فراز است

بگفت آنگه پیمبر که ای خلایق:

علی باشد وصی، همراز احمد

علی آن جانشین دولت من

علی خواندشمارا سوی معبود

بوداعمال او شوقا"الی الله

دلش از مهرحق آکنده باشد

علی خصم خدارابازدارد

علی فرمانروای شهرایمان

به امر حق، هلاک ناکثین است

خدا فرموده در قرآن بی چون:

به امرت این دعا خوانم ،الهی

تویاری کن هر آنکس حامی اوست

سزای دشمن او خشم خود نه

اگر ناباورش روی زمین است

خدایا گفته ای پیغمبرت را

الا دین شما "الیوم اکملت"

پسندیدم که اسلامم بیارید

اگر دینی به غیراز این بخوانید

خدا تکمیل دین با حیدرش کرد

اگر اعمال کس نزد اله است

عمل، بی مهر او بیهوده باشد

نه کمتر آتش قهر الهیست

علی بهرنبی یاورترین است

رضایت را نباشد آیه ای کان

علی را ربّ ومن، باشیم خشنود

علی سر حلقهء آن مومنان است

به قرآن گر بخواندی هل اتی را

بدان در حقّ حیدر گشته نازل

خدا خوانده علی را یاوردین

بود پرهیزکارو پاک و طاهر

اگر من برترین پیغمبراستم

بود فرزند،نسل هر پیمبر

بدانید آدم ار مطرود گردید

دلیلش بود، رشکش،مکر شیطان

ص: 86

علی راگرحسدورزید آه است

تنزّل، حضرت آدم،سما را

اگر چه صفوه الله است آدم

خلایق،حال خود را نیک ،یابید

ستیغ عزّت اندر کوی ما پست

فلاح و رستگاری سائل او

"ولا یومن به" جز مخلصانش

زمان را خورده سوگند این خداوند

ولی انسان کامل جزعلی نیست

منم اکنون که خوانم بر تو سوگند

مرا تکلیف،جزابلاغ،نبود

نمیرید ای گروه نیک فرجام

به ربّ واحمدو نوری که در اوست

بود "اصحاب سبت" از قول قرآن

خدا باشد گواه این گمانم

ولیکن امر حق در پرده پوشی است

هم اکنون این محک بر دل گذارید

اگر مهرش به دلها رونهاده

وگر خشم از علی دارید دردل

خدا از نور خود، جانم سرشته

پس ازحیدربه نسلش تا به قائم

خدا حجّت کند کامل بر این خلق

مقصر،هم معاند،هم مخالف

الا ای قوم، من هستم رسولش

اگرمن مرده باشم یا که مقتول

اگر کس بعدمن در قهقرارفت

خدایم گفته در حق صبوران

اگر بر دین حقّم استوارید

زاسلام شما من را چه منّت ؟

اگر بر من همی منّت گذارید

خدا هم خشم خود شامل نماید

خدا همواره مارا درکمین است

پس از من _ در تباهی _ رهبرانند

بدانید این گروه اندرقیامت

بر او انصارو اتباع و هم اشیاع

به اصحاب صحیفه شهره باشند

هم اینک جانشینی را امانت

به نسلم داده ام من تا قیامت

کنون تبلیغ امر حق نمایم

بر آنکه زاده یا زاییده گردد

به هر نسلی پدر در گوش فرزند

الا این منصب از بعدم شود غصب

نه شاهنشه،که شاهنشه نمایی است

بر آنکس بیعتش را هم پذیرد

خدا هر کس ورا یاری نماید

نه او هر بنده رابر خود رهاکرد

ص: 87

مشیت مر خدا را این نبوده

نباشد سرزمینی زاهل تکذیب

سپس ازامر آن باریتعالی

سفارشهای حق گردد محقّق

اگر پیشینیان گمراه گشتند

هم او ویرانگر آیندگان است

هلاک اوّلین و آخرین را

همین باشد سزا مر مجرمان را

خدا من را به امرونهیش آگاه

شما نیز امر او را گوش دارید

مبادا راه دیگر برگزینید

صراط مستقیمی که به قرآن

پس از من این صراط حیدر بود تا

پیمبر بعد از این با نام الله

همان حمدی که در این سوره خواناست

امامان اولیای عرش سبحان

همانا حزب غالب حزب اویند

که از بهر ظلالت مردمان را

خوشا احوال هر کس را خدا گفت

براند هم برادر هم پدر را

خدا بوده به دل حکّاک ایمان

به صحّت هم سلامت گام دارند

اگر دردل کسی شکّی به ما داشت

اگر بذر محبّت در دلت بود

ملایک میزبانت در بهشتند

خطاب"طبتم" آید از ملایک

بهشت،ارزانی یاران یار است

جهنّم،خانهء دشمن به آلش

خدا فرموده درحقّ عدویش

نگهبانی ز دوزخ پرسش آورد

جواب آید:بلی،لیکن ز حسرت

دروغ انگاشتیم آیات رب را

خدا فرموده پس:"سحقا "لاصحاب"

ولی یاران ما، هم در نهانی

"لهم اجر کبیر" از حقتعالی است

چه بسیار است ازاین ره تابه آن راه

سر جنگ ار کسی با ما بدارد

وگر با ما بنای دوستی داشت

منم منذر ،علی،هادی دینم

منم پیغمبر و حیدر وصیم

امامان بعد من از صلب اویند

همانا مهدی از ما اهل بیت است

بگیرد انتقام از ظالمین او

مسلّط بر تمام مشرکین است

به دین حق بود او یار و یاور

نصیب هر کس از احسان و نیکیش

بود نیکو وهم مختار یکتاست

ص: 88

کلامش چون کلام خالق اوست

رشید است و سدید است ای خلایق

خبر، پیشینیان دادند از او

نباشد حق مگر در نزد مهدی

ببندیدش زروی مهر،عهدی

ولی الله مطلق در زمین اوست

پیام ربّم این بود و رساندم

شما نیز ای خلایق بعد گفتار

پس از من دست بیعت ده ولیم

علی پیوند خود را با نبی بست

نیابت داده من را حقتعالی

خدا فرموده هر کس با شما بست

بدان پیغمبرم:دستم زهر پست

اگر عهدش کسی بشکست،در دام

خدایا عفو و رحمت بر کسی آر

ز آداب و رسوم حقّ سبحان

طواف حضرت حق از صفا کن

به درگاهش رود هر کس به هر شب

بود بی بهره و محتاج هر بیت

اگر در موقفات حج بماندی

پس از آن نامه ات پاک است و بی عار

الا بر حاجیان، خود،یاورم من

تباهی،کارنیکان، نیست آری

اگر در بیت رب آیید سویش

نه کعبه،بلکه هر مشهد که رفتید

نماز و هم زکات ارکان دین است

علی،جان رسول و جان دینم

پس از من بر خدا،حیدر امین است

علی و نسل او هستند کامل

حلال و هم حرام حق فزون است

از این روی ای گروه آرید دستی

پذیرید آنچه را در حقّ حیدر

امامت دارد از نسلش وراثت

لوای دین به دستش تا به انجام

منم مرشد،شمارا زآتش دون

شوید از این سه حکم الله، مشعوف

زمنکر واره_ی_د و پس بدانید

که این امر است و فرمان خداوند

یقین،بع_د از ع_لی اولاد حی_در

همین گفتار حق اندرکتاب است

ن_ب_ی ه_م گفته از به_ر ه_دای_ت

خدا از لرزه ای بس هول انگیز

مشو غاف_ل ز م_رگ واز ق_یام_ت

ص: 89

ه_ما نا بند گان در روز مح__شر

سزای نیک هر کس جنّت اوست

هر آنکس آورد بیع_ت به پیش_م

بدین انبوه، بیعت هست، مشکل

مبا دا ای_ن ع_لی از خود برانید

به میزان آن کسی خیر اندر آرد

سپس از ام_ر پیغ_مب_ر،خ_لای_ق

ه_ما نا ما شنید یم و م_طیع_ی_م

همی عهد ولا از نای بستیم

زجان و دل ق_بول ا ولیا ی_ت

بر این پیمان بما نیم و بمیریم

نباشد منکرش در ما و شکّاک

محبّت جز علی ،کس را روا نیست

پیمبر،عهد خود از ما گرف_ت_ی

به روح و دستمان لبّیک گفتیم

از این پیمان خود ،ما سر نپیچیم

رسانیم این پیا مت را به ایش_ان

پیمبر گفت:ای مردم چه گویید؟

خدا آگ_ه ز اس_رار دل م_اس_ت

هر آنکس کاوهدایت را پذیرفت

وگ_ر ک_س راه ذلّ_ت برگزی_ن_د

شما گر در پ_ی عه_د خدائ_ی__د

نبا شد دست کس بالات_ر از او

هم اینک بی_ع_تی ب_ایست،بستن

پس از من با امیرالمومنین دست

هر آن مستی که از جام غدیر است

پس از حیدر،حسن مولاست بی شک

پس ازاوعالمی درشوروشین است

ام_امت بع_د از او در نس__ل آی_د

یکایک آیتی از حضرت دوست

تباهی حیله گررا می سزد ه_ان

اگر پیمان شکستی خود غریمی

خلایق،آنچه را گفتم در اینج___ا

سلام حضرت مولا چن__ین گوی

بخوانید آنگه از جان و دل خود

خدا: آمرزشت خواهیم و دانی__م

خدای_ا:شاکرت هستیم و ممنون

الا م__ردم،فض_ی_ل_ت_ه_ای حی____در

نه آنست آنچه من گفتم دراین روز

همان_ا رست_گاری به_ر آن_ی است

نه از ما و نه از خوانی که گف__تم

بود تسلیم حیدر،رستگاری

بگویی_د آنچه را حق زاو رضا شد

سزای مومنین آمرزش و جود

ص: 90

ستایش لای_ق پروردگ_اری اس_____ت

ط__واف خانه ی امن خدا کرد

اگر چه نام حج، حجّ وداع است

به صف استاده هنگام مناسک

به غیر از مدح او چیزی نگویند

ویا عالم طفیل پیر بط_____حاست؟

سمک تسبیح گوی ازصوت احمد

که راه خانه اش از خانه گیرد؟

همین، فرمان ربّ العالمین است

به همراهان بگو از پیر و از شاب

بسوی خانه برگردیم خشنود

پذیرفتی سر خوانت چو مهمان

سهیم و هر زمان زیر لوایت

سفر از بیت رب آغاز گردید

سواران از شتر زیر جهازش

بسی خسته ز راه خویش بودند

به همراهش علی و شاه بطحا

منم خاک ره جانانه زین دشت

نه صحرا ،آسمان باشد مرا جای

چه من بر تیر مژگانش نشانم

گرفته مهر عالم از علی ،روی

علی خورشید او، کی جای سایه است؟

به ناگه برکه ای آمد پدیدار

نه زمزم ، کوثر شاه امامت

فلک ،سیراب از او زآغاز و انجام

شفاعت میکند از پیر و از شاب

از این رو تاج عزّت سر نهاده

سه بار آمد که ای سلطان ناطق

تو ابلاغش کن و جان در پناه است

رسالت را نکردی هیچ احراز

سراپاشد خضوع آن عبد مطلق

تمام حاجیان آنجا بماندند

رسول الله بخواندش سوی خود زود

نشان دیدگان سوی که آرند؟

چرا شد کاسهء صبر نبی پر؟*

بنا شد منبر از چندین جهازی

چنین گفتا ز سوز و از گدازش:

که کس در اوج وحدت مثل او نیست

ولی با بندگان در دل بر آرد

در ارکان جهان هیبت ندارند

خدای لامکان ،آگاه و داناست

ستایش بهرش از آغاز و غایت

" تصیرالامر" سویش گفته قران

ص: 91

بود سکّان این کشتی به رایش

ملک با روح بر او سجده آرد

ز خوان لطف او بس ریزه خوارند

ولی کس هاله ای ازاو ندیده

عطا و رحمتش درخلق، برپاست

جزای خیروشررا مهلتی هست

نباشد پرده بر دیدش زمانی

وجود جمله موجودات از او

به مثلش کس نیاورده در اوهام

زت_____اریکی مط__لق ن___ور آرد

عدالت بر سر خوانش چو مهمان

بدین عزّت، عزیز قادری نیست

ب_دی__دارش رود لی_کن نشاید

زدان__ای__ی نه__د ه__ر گ__ام در راه

مگر او در طریقش زد چراغی

همان کاو شهره در پاکی به عام است

ملک در وقت ام____رش بی دخالت

وجود و بود، با اذن خدائیست

نه سرمشقی ورا بوده محّول

جهان قبل از وجودش خاک بی گنج

هم او صنعش بود زیبا و بر جا

که مرجع باشدوهم زاو بخیزد

فروتن پیش فخرش صاحب جاه

به پیش عزّتش هر سرکش آرام

به گردش هر فلک زان ایزد پاک

که هریک را اجل آرد به وقتش

به روی پرده آید زامر این رب

شیاطین را کشد در خاک و در خون

نه ان__بازو شب___یهش در دی____اری

نه زاده است ونه زاییده شدازغیر

کرامت از ازل اورا ستوده است

دهد حکم، آنچه راعزمش بشاید

بود درنزد او علم و شمارش

چه محتاج وچه سیرازخوان اویند

گهی نزدیک و گه تاریک و گه نور

هم او آگه زاسرار درونش

ست____ایش لای___ق آن ذات باری

تمام قدرت امکان به دستش

شب آورد از پس خورشید، هر روز

عزیز است و هم آمرزد گناهان

ببارد ابر احسانش زیادت

زقدرت بر درش جن، سجده آرد

نی____ازارد ورا ف__ری___اد ن__ا لا ن

جوابش را زراءفت داده باری

ص: 92

مصاحب باشد او با رستگاران

به فرمانش ملک،از پا فتاده است

سزاوارپرستش باشدوذکر

به رنج وراحت وشادی وهم ذکر

به پیغام آوران ، هم اوصیا اش

سرورازاشتیاقش درتن من

هراسم ازجزا ،شوقم به یزدان

نبیندرنگ بی عدلی از او پس

کمربرطاعت ازوحیش ببندم

فلک در لرزه آید از عتابش

هم او فرمان دهد براین رسالت

همی دست از رسالت شسته بودم

خودت دادی امانم زآفت وشر

توگفتی بین ایشان:"یا نبی قم"

که شدآغازبا نام خدایی

ت__وامرخالق_____ت ابرازمی کن

ز بهر جانش____ینی پ__یمب__________ر

مصونت دارم ازاین قوم معلول

چنین خوانی در عالم ساز گشته

به فهم علّتش جاهل نبودم

رسان پیغمبرا، این سان کلامم

علی در جانشینی ،مرد میدان

نشیند بعد من هر جا نشینم

به سان نسبت موسی و هارون

جز او لایق که دانسته ولی را؟

ولای غیر او باطل نموده

مصلّین را بگفت و راکعین را

زکاتی داده و پس در سجودند

در این آیینه او مشهود آیه است

به حق برگو سلام و گو دلیلش

ه__راس ازقل__ّ__ت س_رب__از دارم

به نیرنگ و به مکرو طعنه بر من

زبان گوید کلامی را که دل رفت*

ببی__نندو اذن گ__وی__ند نام__م

جدا ازمهرحیدرمه که باشد؟

بیازاردنبی وگوید این قوم:

بگو آری، چنینم گفته داور

چو او موءمن بود بر حقّ وعادل

بگویم آیت و هم نامشان را

ولیکن صبر من بر خشم، فایق

به تبلیغ علی شادش نمایم

که بر گویم چنین امرش به فریاد

بدان نور حقیقت منجلی شد

رسالت کی مرا می بود لایق؟

خدا حافظ بود بر جسم و جانم

بدانید آنچه را زاین آیه دانم

امام است وهم او صاحب اراده است

ص: 93

به مردم جمله، انصار و مهاجر

به کوچک یا بزرگش امر،این است

عرب یا که عجم باشد به دوران

مداوم تابعند از امر مولا*

به امرو قول و فعل آرید اولی

مخالف با علی ملعون وادنی

خدا آمرزد او راروز موعود

شما را آگهی زامرش بدادم

که بر گویم شما را از دل وجان

که اودیدش بود ما فوق هر دید

منم بر جملهء اشیاء، مولا

امامت هم ولایت مر علی را

به نسلش هم امامت داده داور

یکایک مورد لطف و عنایت

به اذنم باشد و اذن خدایم

حلال این است و حرمت هم بدینسان

به ابن عمّ خود هم آخرین را

به درگاه دگر چون آوری رو؟

ورا از جان خود برتر بدانید

شما رااز پلیدی دور سازد

نیارد در ادای حکم، کاهش

همان که او نامش اندر آیه آرند

کلامش را کلام الله بخوانده

به ایمان برخدا و مرسلینش

چو او بهر نبی یاور ندیدم

علی اندر پرستش هست،برجا

پرستش کرده حق همراه احمد

شب هجرت بیارامی به جایم

هراسان ناشدو درجای من خفت

فضیلت داده چون باریتعالی

پذیریدش امام و میرو سرور

خطابش کرده ای مولا به هر جان

ز استغفار ما پستی شود ،نیک

خدا ابواب دوزخ باز دارد

که حق بردوزخش نیکو است واقف

پذیرایی به سنگ از میزبان است

زارسال رسل از نیک و صادق

منم اینک چو علت بر تمامی

به من کافر بود نی یاور من

به شکّ دررسول امّید دارد

بر اهل البیت من شکّش تمامی است

نباشد جز عذاب و آتش جان

به من منّت نهادو کردم انسان

"به یکتایی قسم یکتاست" الله

به هر حال وزمان که اومقصدمن

ص: 94

ویا روزی رسد هر شب به هر دست

شما نیزافضلش دانید، مردم

بر آنان که این سخن رایاوه دانند

بگفته این سخن را بر پیمبر

وگر مولا مپندارد به تمکین

شود بر دوزخ جاوید،ملحق

بپرهیزید و از آتش گریزید

چو او حاکم بود غیری نیرزد

که جنب الله به قرآن سایه ی اوست

صدافسوس و فغان ازضعف دینش

چرا در حق او اینسان ستم شد؟

که تا اعماق آنرا در بیابید

تشابه را زچشمان می زدوده

مگر آنکس که دستش روی دستم

علی مولا بود از گفت الله

برادر،هم وصی هم جانشین هان

که من گفتم بدینجا بر شما زود

پس از من یادگاری ثقل اصغر

بود آیت، شما راثقل اکبر

ز هریک خواهی اخبار دگردان

همان روزی که نزدم آیدوبر

امانتدار حق،حاکم زاویند

همان را حق تعالی داد امرم

علی،تنها بود مولای لایق

بجزبر ابن بوطالب مخوانید

چه کس اولی بود بر نفستان هان؟

پس ازاویی ،تو ای مقصود سرمد

الا ای مردمان، جبریل صادق

شودآگه ازاین سرّ نهانی

پس ازمن حیدراست آن میرومهتر

زشوقش هر دلی در سوزوساز است

برادر مرمرا جز او که لایق؟

نگهبان باشد او بر راز احمد

به تفسیر کتاب و امّت من

بدان امری که حق زان هست خشنود

ستیزد آنکه را دشمن در این راه

بودحامی به هر کس بنده باشد

به دشمن خشم خود ابراز دارد

هدایتگر بر اهل دین وقران

شرر، بر قاسطین و مارقین است

نخواهدشد فرامینم دگرگون

خداوندا، تو خود بر این گواهی

محبّینش بدار از مرحمت دوست

جزای دوستانش رحم خود نه

زمهرت دورو بر خشمت قرین است

به وقت نصب حیدر، امّتت را

ص: 95

تمام نعمتم بر قوم، "اتممت"

که در درگاه حق مقبول آیید

به عقبی سخت،در رنج و زیانید

مکان منکر او دوزخش کرد

بدون مهر حیدر، خود تباه است

عدو در آتشی پاینده باشد

نه فرصت بهر اصلاح تباهی ست

زاوار و قرینتر زاهل دین است

به حقّ حیدر آورده است،سبحان

به قرآن، «امنوا»، اوراست،مقصود

کلام مدح حق بر او نشان است

دخول جنّت آل عبا را

هر آنکس غیر او گوید چه کاهل

مدافع بر در پیغمبر دین

هم او هادی و مهدی،نور ظاهر

وصیم برترین،اولاد او هم

وفرزندان من از نسل حیدر

زجنّات نعیم و کوی جاوید

مبادا کس برد رشک علی،هان

تمام نامهء خیرش تباه است

سبب بودش خطایی مر خدا را

ولی رشکش چنین پاسخ بدادم

مبادا دشمن حق را بتابید

تو ازدامان ما کوته مکن دست

موالی با علی شد قابل او

به قران سورهء والعصر جانش

که انسان درزیان است و به صد بند

سیاهی جزبه نورش منجلی نیست

پیامت رارسانیدم، خداوند

به تقوای الهی توشه باید*

مگر باعزت وحرمت به اسلام

اگر مومن نباشد بر من و دوست

بود ملعون، زسوی حیّ رحمان

که گر خواهم عدو با نام خوانم

مرا حکم خدایی در خموشی است

به حب،یا بغض حیدر،حکم آرید

خدا خوان کرم بر او گشاده

تمام زندگی راخفته در گل

پس از من در علی ،این نور، هشته

ستاندحق خودازدست ظالم

به اهل البیت من تا آخرین خلق

چه ظالم او،چه خائن،جمله آسف

زبعد آن رسولانی که بودش

دوباره جاهلیت هست،مقبول؟

زجرمش کی غباری بر خدا رفت؟

دهم پاداش و نعمت من فراوان

علی و آل او راضی بدارید

ص: 96