بسم الله الرحمن الرحيم

و صلى الله على محمد و آله الطاهرين سيما بقية الله الأعظم

* عنوان کتاب: امیر غدیر دوران مولانا صاحب الزمان عجل الله تعالی فرجه الشریف

* برگرفته از آثار و بیانات حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی قدس سره

* تنظیم و آماده سازی متن: حامد فرج پور

* ناشر: اعتقاد ما

* مدیر هنری: محمد عبّاس زاده

* تیراژ: ۳۰۰۰ نسخه

* نوبت چاپ: دوم، تابستان ۱۴۰۱

* ISBN: ۹۷۸-۶۲۲-۶۰۶۲-۳۷-۴

مشهد: تقاطع شهدا، خیابان بهجت، بین کوچه ۴ و ۶، نشر اعتقاد ما

۰۹۳۵۲۲۲۴۶۸۹-۰۵۱۳۲۲۲۵۶۱۰ این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

قم: خیابان کلهری بعد از کوچه ۴۳ خیابان حیدریان بین ک ۳ و ۵

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید * ۰۹۳۶۹۸۹۴۴۷۲-۰۹۳۸۸۱۵۴۶۵۲

سرشناسه: صافی گلپایگانی، لطف ا...،

عنوان و نام پدیدآور: امیر غدیر دوران مولانا صاحب الزمان عجل الله تعالی فرجه الشریف برگرفته از آثار و بیانات حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی قدس سره

مشخصات نشر: مشهد: اعتقاد ما، ۱۴۰۱

مشخصات ظاهری: ۶۰ ص.

بهاء: ۱۵/۰۰۰ تومان

ISBN: ۹۷۸-۶۲۲-۶۰۶۲-۳۷-۴

وضعیت فهرست نویسی: فیپا

موضوع: غدیر خم

موضوع: غدیر خم - احادیث

موضوع: محمد بن حسن عجل الله تعالى فرجه الشريف، امام دوازدهم، ۲۵۵ ق.

موضوع: امامت

موضوع: ولایت

:موضوع دعای ندبه - نقد و تفسیر

رده بندی کنگره: ۱۴۰۰، ۷ الف ۲ ص / BP۲۲۳/۵

رده بندی دیویی: ۲۹۷/۴۵۲

شناسه افزوده: ۷۵۳۹۷۶۶

ص: ۲

امیر غدیر دوران مولانا صاحب الزّمان عجل الله تعالی فرجه الشریف

برگرفته از آثار و بیانات حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی قدس سره

ص: ۳

امام زمان علیه السلام از نوادگان امیرالمومنین علیه السلام...۳۳

ایمان به غیب...۳۴

حضرت مهدی علیه السلام را از زبان امیرالمومنین علیه السلام...۳۷

شوق ديدار...۳۷

نظام حکومت حضرت مهدی علیه السلام...۳۸

بیان امیرالمومنین علیه السلام در مورد بازگشت حکومت به اهل بيت علیه السلام...۳۸

جایگاه حضرت مهدی علیه السلام در خطابه غدیر...۴۱

صفات امام زمان علیه السلام در خطبه غدیر...۴۱

غدیر و امام زمان علیه السلام در دعای ندبه...۴۳

دعای ندبه و ولایت امیرالمومنین علیه السلام...۴۳

دعای ندبه و آغاز مصیبت امت اسلام...۴۴

دعای ندبه و مصیبت های اهل بیت علیهم السلام...۴۵

دعای ندبه و سبک زندگی دوران غیبت...۴۶

دعای ندبه و ندبه امام صادق علیه السلام در فراق امام زمان علیه السلام...۴۶

دعای ندبه و افق های بلند دست نیافته علیه السلام...۴۸

محزون بودن امام زمان علیه السلام در اعياد!...۵۱

پیروان غدیر و آرزوی همراهی با امام عصر علیه السلام...۵۵

حالات و وظائف پیروان غدیر در مورد امام زمان علیه السلام...۵۵

ص: ۵

ص: ۶

خدا صلی الله علیه و آله و امام زمان است. امروز امام زمان علیه السلام، امیر غدیر زمان و امیر غدیر دوران است. اگر پیامبر صلی الله علیه و آله امروز حاضر بودند، دست آن حضرت را در جغرافیای جحفه و خم و بلکه در تمام دنیا بالا برده و به ما امر می کردند تا با ایشان پیمان بسته و بیعت کنیم، چرا که ایشان امام حی و ولی دوران است.

محمود بن لبید می گوید صدیقه کبری علیها السلام از پدر گرامیشان رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل نمود که فرمود: ﴿مَثَلُ الْإِمَامِ مَثَلُ الْكَعْبَةِ إِذْ تُؤْتَى وَ لَا تَأْتِي﴾ امام همانند کعبه است که باید به سراغ او بروند و نه این که او به سراغ مردم بیاید؛ وظیفه مردم است که گرد شمع وجود امام اجتماع کنند و برای نصرت او و اعتلاء کلمه اسلام و پاسداری از اهداف دین اعلام حضور کنند. (۱)

اما مردم میثاق و پیمان ولایت را شکستند و صدیقه کبری علیها السلام عاقبت این پیمان شکنی را محرومیت از هدایت گری امامان، به ویژه امام دوازدهم حضرت مهدی علیه السلام و نتیجتا محرومیت از مسیر صحیح هدایت یعنی خداشناسی و توحید راستین معرفی نمود تا هنگامی که حضرت مهدی علیه السلام قیام نموده و امور را اصلاح نماید؛ ﴿أَمَا وَ اللَّهِ لَوْ تَرَكُوا الْحَقَّ عَلَى أَهْلِهِ، وَاتَّبَعُوا عِتْرَةَ نَبِيِّهِ، لَا اخْتَلَفَ في اللهِ اثْنَانِ وَ لَوَرِثَهَا سَلَفٌ عَنْ سَلَفٍ، وَ خَلَفْ بَعْدَ خَلَفٍ، حَتَّى يَقُومَ قَائِمُنَا، التّاسِعُ مِنْ وُلْدِ الحُسَيْنِ﴾ (۲)

ص: ۸

بهشت را زینت می کردند تا محافل جشن و مجالس انس و ذوق ملکوتی برپا کنند. غریو شادی، نغمه های روح بخش و طرب انگیز حورالعین، بهشتیان را غرق در حظوظ روحانی کرده بود.

از شب نیمه شعبان دقایقی چند بیشتر باقی نمانده بود؛ دقایقی که آرام آرام می گذشت و برای آن ها که منتظر بودند، به قدر سال ها بود. سرانجام شب به دقیقه آخرین رسید و ثانیه شماری شروع شد، ثانیه ها هم با کندی، یکی پس از دیگری گذشتند. ناگاه نورانیت و روشنی فوق العاده ای که بر نور چراغ ها غالب شد همه را از تولد نوزاد بشارت داد. نوزاد به دنیا آمد و آخرین رهبر عالم بشريت - ولى الله الاعظم- با جمال جهان آرای خود گیتی را مزین و روشن ساخت.

نرجس خاتون غرق در افتخار و مباهات گشت، بانگ تکبیر و تحمید و تسبیح توأم با فریادهای شادی و تهنیت و هلهله طنین انداز گشت نوزاد سر به سجده گذاشت و به یگانگی خدا و رسالت پیغمبر صلی الله علیه و آله و امامت پدران بزرگوارش شهادت داد و با صدایی خوش و روح افزا این آیه مبارکه را تلاوت فرمود: ﴿بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ﴾ ﴿وَ نُرِيدُ أَن نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ﴾.

نوزاد به دنیا آمد و عنایات الهی بر خاندان رسالت تکمیل شد. آری این افتخار، مخصوص دودمان نبوّت است که موعود نجات دهنده بشر از تجاوز و ستم و و آن کس که برای جهانی نمودن اسلام و اجرای قرآن قیام فرماید از آن خاندان با عظمت است.

ص: ۱۰

پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله خوشدل بود که فرزندش مهدی به هدف های رسالت و دعوت او جامه عمل می پوشاند و به خاندان خود؛ مخصوصاً علی و فاطمه و حسنین علیهم السلام مژده می داد: مهدی، همان کسی که با حرکت بی مانند خود، بنیان شرک را ویران و اساس توحید و یکتاپرستی را محکم و استوار می سازد و فرمانروای کل جهان می گردد، از فرزندان آن ها است. اوست همان نابغه بی نظیری که انبیا و اولیا ظهورش را مژده دادند و جهان بشریت را به قیام آن حضرت، برای تشکیل حکومت حق و عدالت اسلام و صلح پایدار و برچیدن بساط بیدادگران نوید دادند و همه را به آینده گیتی امیدوار ساختند.

جهان با همه تحرکی که در ناحیه علوم مادّی و پیشرفت صناعی دارد و با این که بشر دست به کار تسخیر فضا شده و به قدرت فکر خود می بالد با کمال تأسف! در جنبه انسانیت قدم به جلو نگذاشته و در مدنیت اخلاقی و وجدانی سیر قهقرایی دارد. ترس، هراس و وحشت همه را ناراحت و در فشار گذارده و قسمت عمده بودجه کشورها، صرف افزایش تسلیحات و قوای هدّامه و ویران کننده می شود. فساد اخلاق و بی عفتی، فحشا و طغیان شهوت و غضب، زن و مرد را به ستوه آورده و به جهنم نكبت ها و انحطاط سوق می دهد. مطبوعات و مجلات هم بیشتر به این آتش ها دامن می زنند.

التزام به آداب دینی و شعائر مذهبی ضعیف می شود و بدترین مظاهر شرک، که استبعاد بشر و ملل و سلب

ص: ۱۱

آزادی انسان ها باشد، به صورت های گوناگون رایج و ارکان آن محکم و استوار می گردد انسان این عصر به اصطلاح پیشرفته، در برابر پیکره های بی جان و بی روح افرادی مثل خود، نیایش و تواضع می کند و پستی و انحطاط فکری و ضعف قوای عقلی خود را آشکار می سازد، به بانگ ملكوتى: ﴿ما هذِهِ التَّماثِيلُ الَّتِي أَنتُمْ لَهَا عَاكِفُونَ﴾؛ «۱» «اين مجسمه های بی روح چیست که عمری بر آن معتکف شده اید».گوش فرا نمی دهد و خلاصه: مدنیت منهای انسانیت روز به روز توسعه یافته و گسترش می یابد.

در این جهان، تنها نوری که نشاط بشر را نگاه می دارد و او را امیدوار می سازد که سرانجام محکوم به انقراض و فنا، سقوط دائم در ظلمات حیوانیت، تجاوز زورمندان، و جهنم بی ایمانی و بدبختی نیست، همان بشارات انبیا و پیشوایان دینی است که همه را به آینده جهان، خوش بین نموده و نور امید را در دل ها روشن ساخته است.

همه با اعتماد تمام و قلبی سرشار از نشاط انتظار دارند؛ انتظار کسی را دارند که این ابرهای تیره ظلم و ستم و فساد را، از افق عالم برطرف کرده و در عالم، برادری و آزادی واقعی را برقرار، و احکام عالی آسمانی را اجرا نماید و بشر را به سوی هدف شریف انسانی رهنمایی فرماید.

شیعیان و مؤمنان به این ظهور، هم شب و روز غدیر را که اساس ولایت الهی است و هم شب و روز نیمه شعبان را جشن می گیرند و چراغانی می کنند و خیابان و بازار و مغازه ها و خانه ها را زینت می نمایند و غرق در

ص: ۱۲

شادمانی می شوند و به ملل جهان، علاقه خود را به عدل و داد، صلح و برادری جهانی اعلام و روح شکست ناپذیر و امیدوار خود را آشکار می سازند.

اى ولىّ عصر! ای مهدی موعود! ای وارث غدیر! همه شیعیان و دوستانت آرزومند و منتظرند که بامداد سعادت آن ها و همه مردم جهان طالع شود و با قیام تو، تمام دردهایشان درمان گردد و عوامل محرومیت، ناکامی و بیچارگی در همه جا از میان برود و پرچم توحید و عدل و صلح اسلام در سراسر گیتی به اهتزاز درآید. ﴿وَ ما ذلِكَ عَلَى اللهِ بِعَزِي﴾؛ «و این کار اصلا بر خدا دشوار نیست».

ص: ۱۳

ص: ۱۴

اگر زمین بدون حجّت باقی بماند حجّت های خدا بيّنات او باطل می گردد. به این معنا که حجیّت سایر حجج نیز به وجود امام و حجّت تمام می گردد و اگر امام و حجّت نباشد، احتجاج به حجت های دیگر بر مردم، موجب قطع عذر آن ها نمی گردد و از معانی لطیف و امید بخش در این باب، کلام حضرت مولی علیه السلام است که می فرماید:

﴿أَنَا شَاهِدٌ لَكُمْ وَ حَجِيجٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَنْكُمْ﴾؛ «من شاهدم برای شما و در روز قیامت اقامه کننده حجّت از شما (و مدافع از شما به حجّت) هستم». (۱)

ص: ۱۶

و تا دنیا باقی است، برقرار خواهد ماند، چنان که امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: ﴿لا تَخْلُو الْأَرْضُ مِنْ قائم للهِ بِحُجَّةٍ إِمّا ظاهِراً مَشْهُوراً وَ إِمّا خائِفاً مَعْمُوراً لِئَلَّا تَبْطُلَ حُجَجُ اللهِ وَ بَيّناتُهُ﴾؛ «۱» «زمین از قیام کننده ای که برای خدا حجت باشد، خالی نخواهد ماند (و این حجت) یا ظاهر و مشهور است و یا بیمناک و مستور، برای این که حجّت های خدا و بیّنات او باطل نگردد و از بین نرود.»

بر هرکس واجب است که "امامت" را بشناسد و به آن ایمان داشته باشد و در هر زمان و هر مکان، مردم باید از امام اطاعت کنند و هرکس در هر کجا و هر نقطه ای از دنیا که باشد و هر شغل و کاری که داشته باشد - لشکری باشد یا کشوری بازرگان باشد یا پیشه ور، دانشمند باشد یا دانشجو- باید مطیع امامت و فرمان بر آن و برنامه هایش باشد، تفاوت نمی کند که امامت ظاهراً، مسلط بر اوضاع باشد یا مسلّط نباشد، و حکومت های غاصب در امور مداخله داشته باشند یا نداشته باشند.

پس اگر یک فرد مسلمان در دورترین نقاط چین یا اروپا یا آمریکا یا هر منطقه دیگر باشد که حکومت های غیر شرعی قدرت سیاسی و اداره امور را در دست داشته باشند همان یک فرد باید مطیع امامت الهی باشد تا تحت حکومت خدا باشد و باید دستور العمل و برنامه کارش را از طریق امامت الهی تعیین کند حتی اگر در منطقه تحت حکومت رسمی کفار زندگی می کند و کارمند مؤسسات و وزارت خانه ها و ادارات آن ها نیز باشد باز هم باید فرمانبر امامت الهی باشد و از امام دستور

ص: ۱۸

بگیرد و تابعیت او را داشته باشد. دور بودن از حریم و منطقه نفوذ رسمی امامت، شخص را از اطاعت و تابعیت آن معاف نخواهد کرد.

ابوذر و سلمان و مقداد و عمار یاسر و این گونه شخصیت ها در زمان تسلط نظام غاصب، فرمانبر امامت الهی بودند؛ و امثال علی بن يقطين و محمد بن اسماعیل بن بزیع نیز اگر چه به ظاهر در دستگاه هارون و حکومت بنی عباس وارد بودند؛ اما در عین حال از امام اطاعت می کردند.

هرکس باید مشخص سازد و تعیین کند که در زندگی و تمام شؤون و امور خود از چه نظامی اطاعت می کند و تابع چه حکومتی است. باید معلوم کند که تابعیت حکومت خدا را قبول کرده یا حکومت طاغوت را پذیرفته است؛ مؤمن به خدا می باشد یا مؤمن به طاغوت. متأسفانه بیشتر مسلمانان به این مسأله بسیار مهم توجه کافی نکرده و معنی "ولایت" را درک ننموده و از اهمیّت این بعد آن، که اطاعت باشد، غفلت کرده اند و بعضی از آنان که خیلی مذهبی و متعهد هستند، به انجام یک سلسله فرایض و واجبات و ترک محرّمات اکتفا می کنند.

امّا از این که در حال حاضر چه تابعیتی باید داشته باشند، غفلت دارند و اگر تابعیت حکومت های غیر شرعی را قبول نکرده باشند، تابعیت ولیّ حی دوران و امام زمان علیه السلام را هم آگاهانه نپذیرفته اند و به تعهدات و مسؤولیت هایی که

ص: ۱۹

در برابر آن دارند، توجّه ندارند و تابعیت حکومت شرعی را یک مسأله و وظیفه اسلامی نشمرده اند. پس تابعیت امامت امیرالمومنین و به ویژه در این زمان تابعیت امامت امام زمان علیه السلام بر آحاد جامعه شیعی لازم است.

طبق مذهب اهل سنّت؛ تشکیل حکومت شرعی ممکن است به فترت و سستی برخورد نماید و در بعضی از زمان ها، بنا به عللی نظام حکومت اسلامی تعطیل شود و ممکن است در زمانی که حکومت شرعی تشکیل نشده، مسأله تابعیت از آن هم مطرح نباش، و بلکه بی موضوع گردد.

امّا طبق مذهب شیعه؛ که نظام امامت، نظامی دایم و مستمر است، همیشه و در تمام شرایط، تابعیت امامت الهی یک فریضه اساسی و عمده است. حکومت مخصوص ذات خدا است: ﴿إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا للهِ﴾ و بايد فقط خدا پرستش و اطاعت شود و اطاعت برای او خالص باشد و مردم در برابر حکومت و سلطنت او خاضع و فرمانبر باشند: ﴿أَمَرَ أَلَا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ﴾ دين قیّم و مستقیم این است: ﴿ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ﴾.

نهاد امامت؛ یعنی حکومت خدا و تابعیت این نهاد، تسلیم حکم خدا بودن و در منطقه حکومت خدا زیستن و به حکومت غیر خدا عقیده نداشتن: تفاوت نمی کند در اعصاری که ائمه علیهم السلام حضور داشتند و غاصبان حکومت، مانع از مداخله رسمی آن ها در کارها بودند، یا در عصر غیبت کبری که امام علیه السلام غایب

ص: ۲۰

می باشند باید هر مسلمانی در این نهاد (نظام امامت) ثبت نام کند و از امام زمان خود فرمان ببرد و شناسنامه حقیقی خود را از این نهاد الهی بگیرد. نهاد امامت همیشه برپا است و مرز و منطقه و کشور ندارد، هر کجا یک فرد متشرّع و یک مسلمان متعهّد باشد، آن جا در قلمرو فرمان نهاد امامت است.

تمام یا عمده نقاط ضعف و عقب ماندگی های جامعه، از عدم توجّه به این برنامه و مشخص نکردن تابعیت و ملتزم نبودن به لوازم عقیده به امامت اهل بيت علیهم السلام و نشناختن آن، مایه گرفته است و این که بسیاری امامت را در عصر حاضر، یک امر اعتقادی خارج از عمل می شمارند و آن را مربوط به دوران و عصر حضور امام می دانند و نمی دانند هم اکنون نیز امامت امام زمان علیه السلام قائم و برپا است و فقط تبعیت از آن، راه نجات دنیا و عقبی است.

عقیده به امامت، در تمام شؤون قدرت سازندگی دارد، و شعبه ای از عقیده توحید خالص است که از آن انفکاک ندارد و حدیث شریف معروف: ﴿مَنْ ماتَ وَ لَمْ يَعْرِفْ إِمَامَ زَمَانِهِ مَاتَ مَيْتَةٌ جاهِلِيَّةٌ﴾.

چون عقیده به نظام امامت، رشته ای از عقیده به توحید و حکومت خدا و سلطنت حقّ است هر کس بمیرد و امام زمان خود را نشناخته باشد، به مردن جاهلیت مرده است. و چون اطاعت داشتن از نظامات دیگر، یک نوع شرک فکری و عملی است؛ حضرت صادق علیه السلام در

ص: ۲۱

ضمن حدیثی می فرماید: ﴿لا دِينَ لِمَنْ دانَ اللَّهَ بِوِلايَةِ إِمَامٍ جَائِرٍ لَيْسَ مِنَ اللهِ﴾؛ «۱» «دین دار نیست کسی که خدا را به ولایت پیشوای ستمکاری که از جانب خدا نیست عبادت کند»

و حضرت امام باقر علیه السلام می فرماید: ﴿قالَ اللهُ تَبارَكَ وَ تَعالى: لَاعَذِّبَنَّ كُلَّ رَعِيَّةٍ فِي الْإِسْلامِ دانَتْ بِوِلايَةِ كُلّ إِمَامٍ جَائِرٍ لَيْسَ مِنَ اللهِ، وَ إِنْ كَانَتِ الرَّعِيَّةُ فِي أَعْمَالِها بَرَّةً تَقِيَّةٌ، وَ لَأُعْفُوَنَ عَنْ كُلّ رَعِيَّةٍ فِي الْإِسْلامِ دانَتْ بِوِلايَةِ كُلّ إِمَامٍ عادِلٍ مِنَ اللهِ، وَ إنْ كانَتِ الرَّعِيَّةُ فى أَنفُسِها ظالِمةً مُسِيئَةً»؛ «خداوند متعال فرموده است: عذاب خواهم کرد هر رعیتی را که در اسلام متدیّن گردد به ولایت هر پیشوای ستمکاری که از جانب خدا نیست اگرچه رعیت در کارهای خود نیکوکار و پرهیزکار باشد. و عفو می کنم از هر رعیتی که در اسلام متدیّن گردد، به ولایت امام عادلی که از جانب خدا باشد، اگرچه ستمگر بدکردار باشد»

از امثال این احادیث، اهمیّت امامت و رهبری و نقش آن در اجتماع معلوم می گردد و نیز از این احادیث استفاده می شود که امامت، محدود نبوده و مستمر و جاودان می باشد و به عصر حضور منحصر نیست؛ همیشه منعقد است و هیچ گاه تعطیل نشده و نخواهد شد. در عصر ما نیز امامت بر این اساس برقرار است و هیچ کس در ترک اطاعت آن و قبول نظامات دیگر معذور نیست و عقیده به وجود امام عصر علیه السلام و حیات آن حضرت، معنایش اعتقاد به وجود حکومت امام عصر علیه السلام در تمامی عالم و لزوم اطاعت از اوامر و پیشنهادها و دستورات آن حضرت است.

ص: ۲۲

باز تکرار می کنیم: منطقه نفوذ امامت امام زمان علیه السلام مرز ندارد و تا هر کجا مسلمان و شیعه باشد، باید نفوذ داشته باشد و هر کس مابین خود و خدا باید از این امامت تبعیت کند، اگرچه امام، به حسب ظاهر استیلای بر امور و تسلط بر حکومت های ظاهری نداشته باشد. خلاصه، التفات به این مطلب بسیار لازم است که ما یک عقیده ای توحیدی داریم که: ﴿لَهُ الحُكْمُ وَ لَهُ الْأَمْرُ، وَ هُوَ الْحَاكِمُ وَ هُوَ السُّلْطانُ، وَ هُوَ الْوَليُّ وَ هُوَ المَولى، وَ هُوَ... وَ هُوَ...﴾؛ «حکم برای خدا است، و فرمان مختص ذات او است و حاکم او است و سلطان و ولی و مولی او است و او... و...». بنابراین، هیچ کس و هیچ گروه بر کسی نمی تواند حکومت کند، ولایت و سلطنت ندارد؛ مگر به اذن الله و به حکم خدا، و همه مردم باید در تحت حکومت خدا و داخل در سلطان الله ومطيع احكام الله و ساكن مملکت الله باشند.(۱)

اللَّهِ فَمَنْ وَ فى بِعَهْدِنَا فَقَدْ وَ فَى بِعَهْدِ الله»﴾ (۱) «ما عهد خداوند هستیم، پس هر کس به عهد ما وفا کند به عهد خداوند متعال وفا کرده است». بنابراین تمامی مخاطبین رسول خدا صلی الله علیه و آله در خطبه غدیر، به همان وظیفه ای که نسبت به امیرالمومنین داشتند، در مورد سائر امامان علیهم السلام و امروز نسبت به امام زمان علیه السلام مکلف هستند.

از این رو صفحه غدیر هنوز پایان نیافته است و تا ظهور موفور السرور آخرین خورشید از سلاله غدیر ادامه دارد و عاشقان غدیر، منتظر جانفشانی در رکاب یادگار و وارث غدیر می باشند. غدیر صراطی است که رهپویان حقیقت باید از آن عبور کنند و گمشدگان در وادى خوف، خطر، تاریکی و ضلالت، راه خود را به آن مقصد به اتمام برسانند، آری، غدیر روز عهد و میثاق و روز بیعت مجدد با مولای انسانیت و با یگانه امام دادگستر و مظلوم جهان بشریت است. (۲)

را از سوی خدای متعال نازل نمود که: ﴿إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَ هُمْ راكِعُون﴾؛ «همانا ولیّ شما تنها خدا و پیامبر اوست و کسانی که ایمان آورده اند: همان کسانی که نماز برپا می دارند و در حال رکوع زکات می دهند.»

پیامبر اکرم در طول این خطبه به معرفی تک تک جانشینان خویش پرداخت و تنها به ذکر اسامی ایشان اكتفا نفرمود، بلکه در جای جای خطبه اوصاف ایشان را برشمرد. آن حضرت در مورد امیرالمومنین علیه السلام از آیه ﴿النَّبِيُّ أَولى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِم﴾؛ استفاده نموده و بيان نمود: همان گونه که معنی ولایت در مورد خود رسول خدا این است که آن حضرت نسبت به مومنین ولایت داشته و اولی به تصرف است، امیرالمومنین علیه السلام نیز همین مقام را در مورد مومنین داشته و نسبت به ایشان سزاوارترند.

چنان که امام حسین علیه السلام می فرماید؛ پیامبر خدا به اميرالمومنين علیه السلام فرمود: ﴿أنا أولى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْهُمْ بِأَنْفُسِهِمْ ثُمَّ أَنْتَ يَا عَلِيُّ أَوْلِى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ثُمَّ بَعْدَكَ الْحَسَنُ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ بَعْدَهُ الْحُسَيْنُ أَوْلِى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ثُمَّ بَعْدَهُ عَلَيَّ أَوْلِى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ثُمَّ بَعْدَهُ مُحَمَّدٌ أَولى بالمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ بَعْدَهُ جَعْفَرٌ أَولى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ثُمَّ بَعْدَهُ مُوسَى أَوْلِي بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ثُمَّ بَعْدَهُ عَلِيّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ثُمَّ بَعْدَهُ مُحَمَّدٌ أَولى بالمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ثُمَّ بَعْدَهُ عَلَى أَوْلِى بِالْمُؤْمِنِينَ

ص: ۲۵

مِنْ أَنْفُسِهِمْ ثُمَّ بَعْدَهُ الحَسَنُ أَولى بالمؤمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ الْحُجَّةُ بْنُ الْحَسَنِ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ - أَئمّةٌ أَبْرَارَهُمْ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَهُم﴾. (۱) «من نسبت به مومنان از خودشان بر خودشان اولویت دارم، سپس تو یا علی نسبت به مومنان از خودشان اولویت داری سپس بعد از تو حسن نسبت به مومنان از خودشان اولویت دارد سپس بعد از او حسین نسبت به مومنان از خودشان اولویت دارد... سپس بعد از او حجه بن الحسن نسبت به مومنان از خودشان اولویت دارد؛ این ها پیشوایان نیکویند که با حق همراهند و حق هم با آن ها همراه است.»

بنابراین مقام ولایت و سزاورای و اولویت به نفس، پس از پیامبر برای همه امامان علیهم السلام ثابت است. رسول اکرم صلی الله علیه و آله در روز غدیر ابتدا از مردم همین مطلب را اقرار گرفته و پرسید: ﴿أَلَستُ أَوْلَی بِكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُم؟﴾ و آن گاه که همگی آن را تصدیق کردند، اعلام فرمود: ﴿مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِيَّ مَوْلَاه﴾ هر کس من مولای او بوده ام، پس علی مولای اوست. سپس آن حضرت ولایت سائر امامان علیهم السلام تا روز قیامت را تثبیت فرمود: ﴿فَإِنَّ اللهَ وَ هُوَ مَوْلَاكُمْ وَ إِلهُكُمْ ثُمَّ مِنْ دُونِهِ مُحَمَّدٌ صلی الله علیه و آله وَلِيُّكُمُ الْقَائِمُ الْمُخَاطِبُ لَكُمْ ثُمَّ مِنْ بَعْدِي عَلِيٌّ وَلِيُّكُمْ وَ إِمَامُكُمْ بِأَمْرِ رَبِّكُمْ ثُمَّ الْإِمَامَةُ فِي ذُرِّيَّتِي مِنْ وُلْدِهِ إِلَى يَوْمِ تَلْقَوْنَ اللهَ وَ رَسُولَه﴾.(۲)

چرا که خداوند عزّوجلّ صاحب اختیار و معبود شماست و بعد از خداوند، محمد صلی الله علیه و آله ولی شما که ایستاده و شما

ص: ۲۶

ص: ۲۸

ص: ۳۰

نُهمین آن ها قائم و قیام کننده اهل بیتم و مهدی امّت من است. او شبیه ترین مردم به من در شمایل، گفتار و کردار است. او پس از غیبتی طولانی و در حیرتی گمراه کننده ظهور می کند تا دین الهی را اعلان کند و آشکار سازد. از نصرت الهی کمک می گیرد و فرشتگان او را یاری می کنند و زمین را از عدل و داد پر می کند، همان طورکه از ستم و جور پر شده باشد». (۱)

مردم از شکل و خلق و خوی به من است. برای او غیبتی است که امّت های زیادی در آن حیران و سرگردان می شوند، آن گاه همچون ستاره فروزان ظهور می کند. او زمین را از عدل و داد پر می کند، همان گونه که پر از ظلم و جور شده است.» (۱)

ص: ۳۶

صریحاً بیان فرموده است؛ چون معلوم است که این سنّت الهى فقط در مورد موسی و فرعون نیست؛ بلکه سنّت عام الهی است و در مورد هر گروه مستضعف و مؤمن و شخص یا دسته استضعاف گر در هر عصر و زمانی صادق است؛ اگرچه مصادیق آن، همه در یک ردیف نباشند و صدق این آیه و تطبیق آن و ظهور این سنّت و قاعده، بر موردی ظاهرتر و آشکارتر از موارد دیگر می باشد. و لذا علی علیه السلام بعد از این که خبر از یک تحوّل بزرگ به نفع حزب حقّ و پیروان مكتب ولایت می دهد، این آیه را نیز تلاوت می فرماید؛ چون چنان که گفته شد، مفهوم آیه، اختصاص به عصر حضرت موسی و فرعون ندارد، و عام و کلی است «۲» و ظاهرترین مصداق این آیه در تاریخ همان قیامی است که به رهبری حضرت مهدی، قائم آل محمّد عجل الله تعالی فرجه الشریف برپا می شود. قیامی که حتماً واقع خواهد شد و خواست خدا و سنّت الهی است. ﴿فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللهِ تَبْدِيلًا وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللهِ تَحْوِيلًا﴾؛ «و هرگز در سنّت خدا تبدیل و تغییری نخواهی یافت».

بنابر آن چه بیان شد، معلوم می شود که انتظار و عقیده به ظهور مهدی علیه السلام چگونه فکر و اندیشه را آینده گرا می سازد و مسلمان را برای مقاومت، استقامت، پایداری، مبارزه با باطل و جهل و فساد، آماده و مصمم می کند و او را با این فلسفه مهم تاریخ، در ضمن اصطلاحات دینی و قرآنی که کامل تر و صحیح تر از هر منطق دیگر بازگو کرده است. آشنا می نماید. (۱)

ص: ۴۰

بدیهی است مساله اساسی و مهم که بیشتر در احادیث و اخبار و ادعیه مورد تعرض قرار می گیرد، مسئله زمامداری است که ترک تمسک به امام منصوب و تعیین شده از آغاز کار و روز اول سنت سیئه زمامداری نا اهلان را چون عصر جاهلیت جلو آورد و اجرای برنامه های نجات دهنده و آزادی بخش اسلام را به طور یکپارچه و دربست و جهانی تا ظهور حضرت بقیة الله صاحب الزمان علیه السلام به تاخیر و تعویق انداخت. (۱) از این رو بر هر شخصی که طالب زندگی حقیقی است لازم است از صمیم قلب برای فرج آن جناب به درگاه الهی روی آورده و با رعایت آداب و شرایط دعا، به استغاثه و دعا بپردازد.

الهی و مترقّی اسلام و مهاجم به حوزه دین و دعوت خدا بودند - از میان برداشته بود، با او به مخالفت برخاستند و با اشتباه کاری و نیرنگ و اغفال مردم، یکی از اساسی ترین برنامه های اسلام را پایمال کرده و جامعه را تا امروز، گرفتار این همه مفاسد و دردسرها و نابسامانیها ساختند.

سایر مفاسد هم از این جا ایجاد شد و موضوعی که باید به آن توجّه بیشتر شود، همین است. لذا در دعای ندبه هم در مقدمه، همین مصیبت مطرح شده است. مع ذلک، در جمله هایی از این دعا، سخن از امامان دیگر و مصایبی که در راه هدایت خلق متحمل شدند، نیز گفته شده، از جمله: ﴿لَمَ يُمتَثلْ أَمْرُ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فِي الْهَادِينَ بَعْدَ الْهَادِينَ،... فَقُتِلَ مَنْ قُتِلَ، وَ سُبِيَ مَنْ سُبيَ، وَ أُقْصِيَ مَنْ أُقْصِيَ»؛ «فرمان رسول خدا صلی الله علیه و آله درباره هدایت کنندگان پی در پی اطاعت نشد ... شخصیت هایی کشته شدند، عدّه ای اسیر گشتند و دسته ای از وطن آواره گردیدند». (۱)

حضرت ولی عصر - ارواحنا فداه - همه متضمّن مطالبی است که در روایات و احادیث كثير، صحّت آن مسلم و ثابت شده است و یکی از جهاتی که موجب قوّت این دعا شده، همین متن محکم و پر از نکات اعتقادی و مهیّج عواطف می باشد. و چنان چه علمای حدیث می فرمایند، گاهی متن سبب قوت اعتبار سند و گاهی به عکس، سبب ضعف می گردد و این جا از همان مواردی است که سبب قوت می شود. (۱)

عَلَيْكُمْ لِباسا.﴾.(۱) ﴿يا بَنِي آدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطَانُ...﴾.(۲)

مشابه این روش در روایتی که مرحوم شیخ صدوق در كتاب شريف كمال الدین از سدیر صیرفی از وجود مبارک امام صادق علیه السلام نقل می کند آمده است. طبق گزارش سدیر صیرفی و همراهانش هنگامی که ایشان بر حضرت امام صادق علیه السلام وارد شدند، حضرت را در حالی ملاقات کردند که ناله ها و گریه های حضرت نزدیک بود ایشان را دیوانه کند. (۳)

سدیر می گوید: امام صادق علیه السلام را در حالی مشاهده کردیم که؛ حضرتش بر روی خاک نشسته بود، لباسی از مِسح (۴) و بدون گریبان بر تن نموده، آستین ها را بالا زده، (۵) مانند مادر فرزند مرده و جگر سوخته ای می گریست، در حالی که اثر اندوه تا گونه هایش رسیده، رخساره اش دگرگون شده و دیدگانش پر از اشک گردیده بود. آن حضرت ناله کنان خطاب به امام دوازدهم علیه السلام می فرمود:

﴿سَيّدِي غَيْبَتُكَ نَفَتْ رُقَادِي وَ ضَيَّقَتْ عَلَيَّ مِهَادِي وَابْتَزَتْ مِنِّي رَاحَةَ فُؤَادِي سَيّدِي غَيْبَتُكَ أَوْصَلَتْ مُصَابِي بِفَجَائِعِ الْأَبَدِ وَ فَقَدُ الْوَاحِدِ بَعْدَ الْوَاحِدِ يُفْنِي الجمع و العَدَد...(۶)

ص: ۴۷

و نابسامانی ها و گمراهی ها ندبه می کند غصه می خورد، نمی تواند دست روی دست بگذارد و در برابر مفاسد سكوت اختیار کند و به سهم خود و برای روی کار آوردن یک روش اجتماعی [صحیح و بدون نقص که همان روش امام دوازدهم عجل الله تعالی فرجه الشریف است] کار و اقدامی نکند. این جاست که نقش بی بدیل دعاء برای فرج آن حضرت خود را نشان می دهد. جملههای دعای ندبه احساسات را به هیجان می آورد و خواننده را تکان می دهد و از کفر و شرک و تجاوز و ظلم و ستم متنفر می سازد و این ها همه آثار ایجابی و مثبت است.(۱)

ص: ۴۹

ص: ۵۰

خدای متعال توجهی به زمین نمود و ما را برگزید و هم چنین برای ما شیعیانی را برگزید که ما را یاری نموده، در شادی ما شاد و در حزن ما محزون باشند. اموال و جان های خویش را در راه ما بذل كنند. این شیعیان از ما هستند و نهایت راهشان به سوی ماست.

در همین راستا عالم بزرگوار شیعه مرحوم شیخ حر عاملی در کتاب گران سنگ وسائل الشیعه بابی منعقد نموده است با نام؛ بَابُ اسْتِحْبَابِ اسْتِشْعَارِ الْحُزْنِ فِي الْعِيدَيْنِ لِاغْتِصَابِ آلِ مُحَمَّدٍ حَقِّهِم. (۱) این عنوان باب، تنها در بردارنده یک حدیث است و آن هم فرمایش امام باقر علیه السلام که فرمود:

﴿مَا مِنْ عِيدٍ لِلْمُسْلِمِينَ. أَضْحَى وَ لَا فِطْرِ إِلَّا وَ هُوَ يُجَدِّدُ لآلِ مُحَمَّدٍ فِيهِ حُزْناً قُلْتُ وَ لِمَ ذَاكَ قَالَ لِأَنَّهُمْ يَرَوْنَ حَقَّهُمْ فِي يَدِ غَيْرِهِمْ.﴾ (۲)

هیچ عیدی برای مسلمانان نیست؛ فطریا قربان، مگر این که برای اهل بیت غم و اندوه تازه می شود. راوی سوال می کند: چرا فدایتان گردم؟ حضرتش پاسخ می دهد: از آن رو که می بینند حق ایشان در دست دیگران است.

مرحوم شیخ حر عاملی با قرار دادن عنوانی دقیق برای این باب، مخاطبین خویش را (به دلالت التزامی) به این نکته متذکر می نماید: «امروز که در دوره امامت امام دوازدهم علیه السلام قرار داریم، شایسته بلکه بایسته این است که

ص: ۵۲

هر شیعه، حالات قلبی امام زمان علیه السلام را مدار و محور حالات قلبی اش قرار دهد. از این رو ایشان فرماید مستحب است در دو عید قربان و فطر (که طبق مفاد روایت شریفه امام علیه السلام در آن دو عید محزون است) مستحب است شیعیان آن حضرت نیز در دل چنین حالت حزنی داشته باشند.

مرحوم محدث قمی نیز می نویسد: سزاوار است که محزون باشی در این روز به جهت غیبت امام زمان علیه السلام و ممنوع بودن آن حضرت از تصرف در امور رعیت خود... به علاوه که حزن تو باعث تاسی بر حزن اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام است، زیرا که اندوه آن بزرگواران در این روز تازه و تجدید می شود. (۱)

ص: ۵۳

ص: ۵۴

بنابراین در این مساله سزاوار است تسلیم حکم و اراده خداوند عالم باشیم و فضیلت انتظار ظهور را از دست ندهیم و همان گونه که در روایت علی بن مهزیار [و توقيع به مرحوم شیخ مفید] اشاره شده است، محجوب بودن آن حضرت را به اعمال خود نسبت بدهیم و همیشه یاد آن حضرت را در دل هایمان زنده نگهداریم و سعی کنیم از طريق دعای عاجزانه و تضرع به درگاه الهی و اصلاح اعمال خود زمینه ظهور حضرتش را هر چه بیشتر فراهم کنیم.

کسی که منتظر است، به معانی بزرگی که از جشن و چراغانی غدیر و نیمه شعبان در نظر است، التفات داشته و هدف و مقصد را فراموش نمی نماید، و جشن و چراغانی را وسیله سرگرمی قرار نمی دهد و به جای وظایف خطیر مسؤولیت های مهمی که در برابر خدا و قرآن و شخص حضرت ولیّ عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف و اسلام و تشیّع،دارد تنها به الشريف مراسم جشن و چراغانی اکتفا نمی کند و از حقیقت و درسی که از این مراسم باید گرفت غافل نخواهد ماند، تا خدای نخواسته دشمنان یا نادانان، این مراسم و بلکه اصل انتظار را عوضی تفسیر نمایند و آن را عامل سکوت و رکود و ترک امر به معروف بشمارند.

این جشن ها و چراغانی ها باید اعلان وفاداری به امامت و تصمیم محکم به مقاومت در برابر نقشه های ضد دین، و ابراز علاقه به قرآن، و مطالبه حقوق ایمانی، و هم صدایی و اتفاق و اتّحاد باشد. (۱)

هذا العناء و ابعد هذا الرجاء»؛ [«چه طولانی است این رنج و محنت و چه دور است این امید و آرزو!».] و حتّی در حدیثی دیگر وارد شده است که ﴿ إِنَّ لِصَاحِبِ هَذَا اَلْأَمْرِ غَیْبَهً اَلْمُتَمَسِّکُ فِیهَا بِدِینِهِ کَخَارِطِ للْقَتَادِ...﴾؛ [«همانا برای صاحب این امر غیبتی است، هر کس که در آن زمان به دین چنگ زده باشد، مانند کسی است که با دست خار بکند».]

پس همان گونه که از روایات استفاده می شود تمام مدت غیبت دوره امتحان و آزمایش است، که البته نوع آن آزمایش ها در زمان و مکان های مختلف متفاوت است، باید مؤمن در این دوره ضمن التزام به احکام دین به پیروزی جبهه خدا و مومنین و نصرت خدا امیدوار باشد و در مقابل قدرت دشمنان و ایادی آن ها خود را نبازد و به اخلاق و رفتار غلط آن ها گرایش پیدا نکند و در ضمن یقین داشته باشد که وعده های خدا و پیغمبر خدا حقّ است، و بالاخره مکتب حق پیروز و عالم گیر خواهد شد و در نتیجه آن عدل و داد جهان را پر خواهد کرد. (۱)

خدیا ما را در معرفت، محبت، اطاعت، خدمت و دعای عاجزانه به درگاه خدا برای سلامتی و فرج آن حضرت توفيق مضاعف عنایت فرما.

ص: ۵۹

ص: ۶۰

صفحه غدیر هنوز پایان نیافته است و تا ظهور موفور السرور آخرین خورشید از سلاله غدیر یعنی امام زمان و ولی دوران حضرت مهدی علیه السلام ادامه دارد و عاشقان غدیر نیز آماده جان فشانی در رکاب فرزند غدیر می باشند. آری غدیر روز عهد و میثاق و روز بیعت مجدد با مولای انسانیت و یگانه امام دادگستر جهان بشریت است.

ص: ۶۱